Pakt migracyjny oraz ochrona polskiej granicy w pytaniach i odpowiedziach

Jerzy Kwaśniewski

doi:10.37873/OIPress.47

Keywords: migracja, pakt migracyjny, nielegalna imigracja, Białoruś, polityka imigracyjna, Unia Europejska, broń masowej migracji, wojna hybrydowa, ochrona granic, mechanizm solidarności

Published: March 16, 2024

Versions:

2024-03-16 (2)
2024-11-05 (1)

Downloads

The European Union’s Migration Pact and Border Protection in Questions and Answers

Poland’s border with Belarus, which is also the eastern border of the European Union, has been under unprecedented pressure from migrants since 2021. The Belarusian and Russian authorities, in their effort to open a new channel of mass migration from the Middle East and Africa to the European Union, have promoted several waves of migrants. This ‘weapon of mass migration’ constitutes a phenomenon that can be described as an abuse of international treaty obligations regarding refugee protections, aimed at
destabilizing the countries targeted by its use. Modern international law does not offer simple tools for dealing with this new threat.

Under these circumstances, the so-called ‘Migration Pact’—a set of ten pieces of legislation that were prepared by the European Commission— does not address these problems through effective border
protection. It instead represents a determination to create rapid, smooth migration processes, given that it accepts as givens the inevitability of mass migration as well as its positive impact on the European
society, economy, and culture. As a result, the implementation of the Migration Pact will lead to more efficient legalization of migration and a more 'equitable' distribution of the burden of hosting millions of illegal immigrants among EU member states under the so-called solidarity mechanism. However, it will not help resolve the crisis at the EU’s external borders—whether at the eastern frontiers or the southern Mediterranean coast.

The purpose of this report is to familiarize the reader with the regulations collectively known as the Migration Pact and to explain their concrete implications for EU member states. The report also advocates for EU national governments affected by uncontrolled mass immigration to pursue reforms to
the international refugee protection system, ensuring that the obligations of state parties cannot lead to their destabilization.

Jerzy Kwaśniewski, Instytut Ordo Iuris

Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, odbył staż naukowy na Uniwersytecie Kopenhaskim (Międzynarodowe Prawo Handlowe, Porównawcze Prawo Konstytucyjne), ukończył również kursy organizowane przez Centrum Etyki i Kultury na Uniwersytecie Notre Dame oraz Katolicki Uniwersytet w Leuven. Prezes i współzałożyciel Instytutu na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris oraz Przewodniczący Zarządu. Twórca Centrum Interwencji Procesowej Instytutu. Adwokat i partner zarządzający w Kancelarii Parchimowicz & Kwaśniewski. Posiada wieloletnie doświadczenie w postępowaniach cywilnych i karnych dotyczących ochrony praw i wolności obywatelskich, praw rodziny oraz praw dziecka.

Allemand A., "L'Europe va avoir besoin de 6 millions d'immigrés". Le commissaire européen Dimitris Avramopoulos était à Genève ce lundi soir. Rencontre avec un "minister" en pleine crise de l'UE, TdG, 7.03.2017, https://www.tdg.ch/leurope-va-avoir-besoin-de-6-millions-dimmigres-873972586724 (dostęp: 19.07.2024).

Amnesty International wraz z innymi organizacjami apeluje do Premiera ws. zawieszenia prawa do azylu, Amnesty International, 14.10.2024, https://www.amnesty.org.pl/amnesty-international-wraz-z-innymi-organizacjami-apeluje-do-premiera-ws-zawieszenia-prawa-do-azylu/ (dostęp: 20.10.2024).

Avramopoulos D., Europe's Migrants Are Here to Stay, Politico, 18.12.2017, https://www.politico.eu/article/europe-migration-migrants-are-here-to-stay-refugee-crisis/ (dostęp: 19.07.2024).

Bault O., Powstrzymać szkodliwą aktywność Komisji Europejskiej w sprawie migracji, Do Rzeczy, 3.03.2024, https://dorzeczy.pl/opinie/557118/rozmowa-z-bylym-szefem-frontexu-powstrzymac-szkodliwa-aktywnosc-ke.html (dostęp: 19.07.2024).

Broda K., Nielegalne przekroczenia granicy z Białorusią. Ile osób próbowało przejść, ile osób pomagało?, „Dziennik Gazeta Prawna", 10.06.2024, https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/kraj/artykuly/9523848,nielegalne-przekroczenia-granicy-z-bialorusia-ile-osob-probowalo-prze.html (dostęp: 16.07.2024).

Cartaldo C., Mogherini: "No fermare migrazioni ma combattere traffici", Il Giornale, 18.06.2018, https://www.ilgiornale.it/news/cronache/mogherini-non-si-fermino-migrazioni-1542493.html (dostęp: 19.07.2024).

Country Reports on Human Rights Practices: Belarus, https://www.state.gov/reports/2022-country-reports-on-human-rights-practices/belarus/ (dostęp: 16.07.2024).

Dane Agencji ONZ ds. Uchodźców, https://data.unhcr.org/en/situations/ukraine (dostęp: 16.07.2024).

Delcker J., The Phrase that Haunts Angela Merkel, „Politico", 19.08.2016, https://www.politico.eu/article/the-phrase-that-haunts-angela-merkel/ (dostęp: 16.07.2024).

"Die Here or Go to Poland". Belarus' and Poland's Shared Responsibility for Border Abuses, HRW, 24.11.2021, https://www.hrw.org/report/2021/11/24/die-here-or-go-poland/belarus-and-polands-shared-responsibility-border-abuses (dostęp: 16.07.2024).

Durieux J.F., McAdam J., Non-Refoulement through Time: The Case for a Derogation Clause to the Refugee Convention in Mass Influx Emergencies, „International Journal of Refugee Law" 2004, Vol. 16, No. 1.

Dz.U. L 1346 z 22.05.2024, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=OJ%3AL_202401346 (dostęp: 16.07.2024).

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, seria L 1347 z 22.05.2024, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=OJ%3AL_202401347 (dostęp: 16.07.2024).

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, seria L 1348 z 22.05.2024, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=OJ%3AL_202401348 (dostęp: 16.07.2024).

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, seria L 1349 z 22.05.2024, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=OJ%3AL_202401349 (dostęp: 16.07.2024).

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, seria L 1350 z 22.05.2024, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A32024R1350 (dostęp: 16.07.2024).

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, seria L 1351 z 22.05.2024, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A32024R1351 (dostęp: 16.07.2024).

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, seria L 1352 z 22.05.2024, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A32024R1352 (dostęp: 16.07.2024).

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, seria L 1356 z 22.05.2024, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=OJ%3AL_202401356 (dostęp: 16.07.2024).

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, seria L 1358 z 22.05.2024, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=OJ%3AL_202401358 (dostęp: 16.07.2024).

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, seria L 1359 z 22.05.2024, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=OJ%3AL_202401359 (dostęp: 16.07.2024).

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, seria L 180 z 29.06.2013, Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (przekształcenie).

Edwards A., Temporary Protection, Derogation and the 1951 Refugee Convention, „Melbourne Journal of International Law" 2012, Vol. 13, nr 2.

European Commission, Statistics on Migration to Europe, 11.04.2024, https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/priorities-2019-2024/promoting-our-european-way-life/statistics-migration-europe_en#seeking-asylum-in-europe (dostęp: 23.10.2024).

Eurostat, Enforcement of Immigration Legislation Statistics, https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Enforcement_of_immigration_legislation_statistics (dostęp: 19.10.2024).

Greenhill K.M., Weapons of Mass Migration: Forced Misplacement, Coercion and Foreign Policy, Cornell University Press, Ithaca and London 2010.

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów dotyczący nowego paktu o migracji i azylu, COM/2020/609 final, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A52020DC0609 (dostęp: 16.07.2024).

Komunikat Komisji Europejskiej z 12 czerwca 2024 r. z planem wdrażania paktu migracyjnego, COM(2024) 251 final, s. 2–3, https://eur-lex.europa.eu/resource.html?uri=cellar:1d7a409a-2948-11ef-9290-01aa75ed71a1.0001.02/DOC_1&format=PDF (dostęp: 16.07.2024).

Konkluzje z posiedzenia Rady Europejskiej z dnia 17.10.2024, pkt. 38 i 39, https://www.consilium.europa.eu/media/2pebccz2/20241017-euco-conclusions-en.pdf (dostęp: 20.10.2024).

Konwencja dotycząca statusu uchodźców sporządzona w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz.U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 i 517).

Krzywiecki J., Widmo wielkiej migracji z Niemiec. Berlin może wysłać Polsce tysiące osób, Interia, 17.10.2024, https://wydarzenia.interia.pl/tylko-w-interii/news-widmo-wielkiej-migracji-z-niemiec-berlin-moze-wyslac-polsce-,nId,7838040 (dostęp: 19.10.2024).

Niemiecka policja przewiozła migrantów do Polski. Reaguje Donald Tusk, Rzeczpospolita, 17.06.2024, https://www.rp.pl/polityka/art40649071-niemiecka-policja-przewiozla-migrantow-do-polski-reaguje-donald-tusk (dostęp: 19.10.2024).

Odpowiedź prawa międzynarodowego na „Broń masowej migracji" – seminarium z udziałem ekspertów, Ordo Iuris, 26.11.2021, https://ordoiuris.pl/dzialalnosc-miedzynarodowa/odpowiedz-prawa-miedzynarodowego-na-bron-masowej-migracji-seminarium-z (dostęp: 20.10.2024).

Pacuła P., Szefowa KE przystaje na polską propozycję tymczasowego zawieszenia prawa do azylu, Oko.press, 18.10.2024, https://oko.press/szefowa-ke-przystaje-na-polska-propozycje (dostęp: 20.10.2024).

Report of the Special Rapporteur on Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment, Manfred Nowak : addendum, UN, https://digitallibrary.un.org/record/679133?ln=en&v=pdf (dostęp: 16.07.2024).

System azylowo-imigracyjny Unii Europejskiej de lege lata i de lege ferenda – od zasady Dublin III po wymuszoną solidarność. Analiza Ordo Iuris, Warszawa 2023, https://ordoiuris.pl/sites/default/files/inline-files/Analiza_mechanizmu_relokacji_migranto%CC%81w_w_UE.pdf (dostęp: 13.07.2024).

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wyrok z 13 czerwca 2024 roku w sprawie C 123/22.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wyrok z 16 listopada 2021 roku w sprawie C821/19.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wyrok z 17 grudnia 2020 roku w sprawie C 808/18.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wyrok z 30.06.2022, C-72/22 PPU, https://curia.europa.eu/juris/document/link_skrocony (dostęp: 21.10.2024).

Turkozu D., Two Sides of the Same Coin: Teporary Protection as a Practical but Unsettled Concept, „Die Friedens-Warte" 2017–2019, Vol. 92, nr 3/4.

Tusk D. [@donaldtusk], Czasowe zawieszenie wniosków.., Twitter, wpis z dnia 13.10.2024, https://x.com/donaldtusk/status/1845458550308356424 (dostęp: 20.10.2024).

Wheeler B., EU Should 'Undermine National Homogeneity' Says UN Migration Chief, BBC, 21.06.2012, https://www.bbc.com/news/uk-politics-18519395 (dostęp: 19.07.2024).

Wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 lipca 2020 roku, M.K. i inni v. Polska, § 177–178; z 8 lipca 2021 roku, D. A. i inni v. Polska, § 63–64; z 30 czerwca 2022 roku, A.I. i inni v. Polska, § 40–41.

Wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z: 21 listopada 2019 r., Ilias i Ahmed v. Węgry; z 8 lipca 2021 r., D.A. i inni v. Polska; z 23 lipca 2020 r., M.K. i inni v. Polska; z 4 kwietnia 2024 r., Sherov i inni v. Polska.

Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 13 lutego 2020 roku, sprawa N.D. i N.T. przeciwko Hiszpanii (wnioski 8675/15 i 8697/15).