Opinia prawna dotycząca braku wymogu kontrasygnowania przez Prezesa Rady Ministrów obwieszczenia Prezydenta RP o wolnych stanowiskach sędziego w Sądzie Najwyższym

Łukasz Bernaciński; Jędrzej Jabłoński

doi:10.37873/OIPress.67

Legal opinion on the absence of a requirement for the Prime Minister's countersignature of the President of the Republic of Poland's announcement regarding vacant judicial positions in the Supreme Court

Łukasz Bernaciński

Instytut Ordo Iuris

https://orcid.org/0000-0002-3491-8675 (unauthenticated)

Jędrzej Jabłoński

Instytut Ordo Iuris

https://orcid.org/0009-0000-2206-9373 (unauthenticated)

Details about this monograph

ISBN-13 (15) 978-83-68211-82-5

DOI: https://doi.org/10.37873/OIPress.67

Keywords: Supreme Court, President of the Republic of Poland, Prime Minister, countersignature, legal opinion, appointment of judges, National Council of the Judiciary, Constitutional Tribunal, powers of the president, proclamation of the President of the Republic of Poland

Published: October 31, 2025

Downloads

Legal opinion on the absence of a requirement for the Prime Minister's countersignature of the President of the Republic of Poland's announcement regarding vacant judicial positions in the Supreme Court

The authors of this legal opinion indicate that the President of the Republic of Poland's announcement regarding vacant judicial positions in the Supreme Court does not require the signature of the Prime Minister. Were it otherwise, the government would gain veto power over the nomination procedure, which would undermine the constitutional independence of the judiciary.

The document presents extensive argumentation based on rulings of the Constitutional Tribunal and resolutions of the Supreme Court. First, the announcement is merely an informational action that does not require countersignature. Second, even if it were considered an official act, it constitutes a derivative competence in relation to the presidential prerogative of appointing judges, and therefore is already exempt from the Prime Minister's signature on that basis.

The opinion has direct implications for constitutional practice. It confirms that a countersignature requirement would violate the principle of separation of powers and the democratic rule of law.

Łukasz Bernaciński, Instytut Ordo Iuris

Doktor nauk prawnych. Wiceprezes Ośrodka Analiz Prawnych, Gospodarczych i Społecznych im. Hipolita Cegielskiego, członek zarządów Fundacji Instytut na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris oraz Fundacji Centrum Wspierania Inicjatyw dla Życia i Rodziny. Zastępca redaktora naczelnego czasopisma naukowego „Kultura Prawna”. Czterokrotny stypendysta stypendium Rektora Uniwersytetu Łódzkiego. Dysertację doktorską pt. Obywatelski odpis podatkowy jako potencjalne źródło finansowania kościołów i innych związków wyznaniowych w Polsce. Perspektywa prawnowyznaniowa obronił z jednogłośnym wyróżnieniem. Prelegent ponad dwudziestu międzynarodowych i ogólnopolskich konferencji naukowych. Autor lub współautor ponad dwudziestu publikacji naukowych, w tym trzech monografii, a także kilkunastu projektów ustaw, ponad sześćdziesięciu analiz, opinii prawnych, raportów i poradników oraz ponad pięćdziesięciu komentarzy popularnonaukowych.
Absolwent programów liderskich z zakresu prawa, zarządzania oraz funkcjonowania organizacji pozarządowych. W pracy naukowo-badawczej koncentruje się na prawie wyznaniowym, prawie konstytucyjnym i prawach człowieka.

Jędrzej Jabłoński, Instytut Ordo Iuris

Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego (dyplom z wyróżnieniem) i studiów podyplomowych „Polskie kadry dla UE”. Starszy analityk w Instytucie Ordo Iuris, koordynuje program „Wolność i praworządność”, w tym witrynę Obserwator Praworządności. Wcześniej pracował jako Główny Specjalista w Biurze Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców od początku działalności tego organu w 2018 roku do końca kadencji pierwszego Rzecznika. W swoich publikacjach naukowych podejmuje głównie tematykę zasady pomocniczości.

Florczak-Wątor M., Zalasiński T., Opinia prawna w sprawie zgodności z Konstytucją obwieszczenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z 24 maja 2018 r. Nr 127.1.2018 o wolnych stanowiskach sędziego w Sądzie Najwyższym, wydanego bez kontrasygnaty Prezesa Rady Ministrów, „Iustitia" 2018, nr 3.

Granat M., Opinia na temat konieczności kontrasygnaty aktu Prezydenta o wyznaczeniu Marszałka Seniora, [w:] Ekspertyzy i opinie prawne, Biuletyn Biura Studiów i Ekspertyz Kancelarii Sejmu 2002, nr 1.

Konstytucja RP z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.

Kozłowski K., Komentarz do art. 144, [w:] Konstytucja RP, t. 2, red. M. Safjan, L. Bosek, Warszawa 2016.

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2012 r., sygn. I OSK 1870/12.

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2019 r., sygn. III KO 154/18.

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2021 r., sygn. I NKRS 38/21.

Projekt ustawy o Sądzie Najwyższym, druk sejmowy nr 2003, VIII kadencja Sejmu RP.

Rakoczy B., Komentarz do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, [w:] Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Warszawa 2013.

Sarnecki P., Komentarz art. 144, [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, t. 1, red. L. Garlicki, Warszawa 1999.

Skrzydło W., Art. 2, [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. VII, Warszawa 2013.

Szczucki K., Komentarz do art. 31, [w:] K. Szczucki, Ustawa o Sądzie Najwyższym. Komentarz, LEX 2018.

Uchwała pełnego składu Izby Dyscyplinarnej z dnia 10 kwietnia 2019 r., sygn. II DSI 54/18.

Uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2021 r., sygn. I NZP 5/21.

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa, Dz.U. z 2023 r. poz. 755.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. z 2024 r. poz. 1267.

Ustawa z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym, Dz.U. z 2016 r. poz. 1254 ze zm.

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, Dz.U. z 2024 r. poz. 622.

Widło J., Obwieszczenie Prezydenta RP o wolnych stanowiskach sędziowskich w Sądzie Najwyższym – akt urzędowy czy czynność urzędowa?, „Studia Prawnicze KUL" 2021, nr 2, https://doi.org/10.31743/sp.11821.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 2021 r., sygn. I NKRS 119/21.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2022 r., sygn. I NKRS 132/21.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2022 r., sygn. I NKRS 123/21.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2022 r., sygn. I NKRS 131/21.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2022 r., sygn. I NKRS 26/22.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 marca 2006 r. w sprawie K 4/06, Dz.U. z 2006 r. Nr 51, poz. 377.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 czerwca 2012 r. w sprawie K 18/09, Dz.U. z 2012 r. poz. 672.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 lutego 2022 r. w sprawie P 10/19, OTK ZU A/2022, poz. 14.

Downloads

Download data is not yet available.

License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

How to Cite

Bernaciński, Łukasz and Jabłoński, J. (2025) Legal opinion on the absence of a requirement for the Prime Minister’s countersignature of the President of the Republic of Poland’s announcement regarding vacant judicial positions in the Supreme Court. Warszawa: Ordo Iuris Institute for Legal Culture - Scientific Press. doi:10.37873/OIPress.67.