Rola Prezydenta RP w procedurze objęcia stanowiska sędziego Trybunału Konstytucyjnego

Łukasz Bernaciński; Jędrzej Jabłoński

doi:10.37873/ncq06m32

The role of the President of the Republic of Poland in the procedure for assuming the position of a judge of the Constitutional Tribunal

Łukasz Bernaciński

Ordo Iuris Institute

Jędrzej Jabłoński

Ordo Iuris Institute

Series: Reports

Details about this monograph

ISBN-13 (15) 978-83-68211-98-6

DOI: https://doi.org/10.37873/ncq06m32

Keywords: President of the Republic of Poland, Constitutional Tribunal, Judge of the Constitutional Tribunal, oath of office, presidential prerogative, separation of powers, National Council of the Judiciary, appointment of judges, Guardian of the Constitution, judicial independence

Published: April 8, 2026

Downloads

The role of the President of the Republic of Poland in the procedure for assuming the position of a judge of the Constitutional Tribunal

Is the President of the Republic of Poland merely a ceremonial notary, or an active guardian of the Constitution? This question takes on particular significance in the face of the ongoing dispute over the composition of the Constitutional Tribunal. The authors analyze the constitutional position of the head of state in the procedure for appointing Tribunal judges from both a legal and constitutional perspective.

The publication demonstrates that the oath of office taken before the President is not merely ceremonial — it is a necessary condition for assuming the position of a Constitutional Tribunal judge. Moreover, the President may, in justified cases, delay accepting the oath or even refuse it altogether — when the Sejm's selection raises serious constitutional concerns. The authors examine the Constitutional Tribunal's case law and reference specific historical precedents.

This study is important reading for anyone seeking to understand the mechanisms of the separation of powers in Poland. In times of systemic destabilization, knowledge of constitutional procedures becomes a civic duty.

Łukasz Bernaciński, Ordo Iuris Institute

Doktor nauk prawnych. Wiceprezes Ośrodka Analiz Prawnych, Gospodarczych i Społecznych im. Hipolita Cegielskiego, członek zarządów Fundacji Instytut na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris oraz Fundacji Centrum Wspierania Inicjatyw dla Życia i Rodziny. Zastępca redaktora naczelnego czasopisma naukowego „Kultura Prawna”. Czterokrotny stypendysta stypendium Rektora Uniwersytetu Łódzkiego. Dysertację doktorską pt. Obywatelski odpis podatkowy jako potencjalne źródło finansowania kościołów i innych związków wyznaniowych w Polsce. Perspektywa prawnowyznaniowa obronił z jednogłośnym wyróżnieniem. Prelegent ponad dwudziestu międzynarodowych i ogólnopolskich konferencji naukowych. Autor lub współautor ponad dwudziestu publikacji naukowych, w tym trzech monografii, a także kilkunastu projektów ustaw, ponad sześćdziesięciu analiz, opinii prawnych, raportów i poradników oraz ponad pięćdziesięciu komentarzy popularnonaukowych. Absolwent programów liderskich z zakresu prawa, zarządzania oraz funkcjonowania organizacji pozarządowych. W pracy naukowo-badawczej koncentruje się na prawie wyznaniowym, prawie konstytucyjnym i prawach człowieka.

Jędrzej Jabłoński, Ordo Iuris Institute

Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego (dyplom z wyróżnieniem) i studiów podyplomowych „Polskie kadry dla UE”. Starszy analityk w Instytucie Ordo Iuris, koordynuje program „Wolność i praworządność”, w tym witrynę Obserwator Praworządności. Wcześniej pracował jako Główny Specjalista w Biurze Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców od początku działalności tego organu w 2018 roku do końca kadencji pierwszego Rzecznika. W swoich publikacjach naukowych podejmuje głównie tematykę zasady pomocniczości.

Arndt W., W sprawie określenia początku kadencji sędziego Trybunału Konstytucyjnego [w:] Aktualne problemy konstytucji. Księga jubileuszowa Bogusława Banaszaka, red. H. Babiuch, P. Kapusta, J. Michalska, Legnica 2017.

Bagińska odeszła z Trybunału Konstytucyjnego, Wprost, 12.03.2007, https://www.wprost.pl/kraj/102871/baginska-odeszla-z-trybunalu-konstytucyjnego.html, dostęp: 8.04.2026.

Banaszak B., Opinia na temat zasady określania kadencji sędziego Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności odpowiedzi na pytanie, jaki dzień należy przyjmować za początek tej kadencji, „Przegląd Sejmowy" 2017, nr 4.

Bernaciński Ł., Jabłoński J., Opinia prawna dotycząca braku wymogu kontrasygnowania przez Prezesa Rady Ministrów obwieszczenia Prezydenta RP o wolnych stanowiskach sędziego w Sądzie Najwyższym, „Kultura Prawna" 2025, t. 8, https://doi.org/10.37873/legal.2719-8286.146.

Ciapała J., Kompetencja Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie powoływania sędziów. Refleksje krytyczne, „Gdańskie Studia Prawnicze" 2018, nr 2.

Constitution of the United States of America.

Florczak-Wątor M., Dopuszczalność sądowej kontroli prawidłowości wyboru sędziego TK oraz Prezesa i Wiceprezesa TK. Glosa do wyroku TK z 11 września 2017 r., K 10/17, LEX 2017.

Florczak-Wątor M., Pach M., Co wymaga zmiany w procedurze wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego w Polsce?, „Państwo i Prawo" 2018, nr 5.

Golec A., Pomysł prof. Ewy Łętowskiej na zastąpienie Prezydenta RP Zgromadzeniem Narodowym przy przyjmowaniu ślubowania od sędziów Trybunału Konstytucyjnego jako naruszający art. 7 Konstytucji, Ad Vocem, https://ad-vocem.pl/pomysl-prof-ewy-letowskiej-na-zastapienie-prezydenta-rp-zgromadzeniem-narodowym-przy-przyjmowaniu-slubowania-od-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-jako-naruszajacy-art-7-konstytucji/, dostęp: 8.04.2026.

Hasło „wyróżniać się" w: https://sjp.pwn.pl/slowniki/wyróżniać%20się.html, dostęp: 8.04.2026.

Horodniczy M., Ograniczenie terminem ustawowym uprawnienia Prezydenta RP do rozpatrzenia wniosku Krajowej Rady Sądownictwa o powołanie na stanowisko sędziego jest niezgodne z konstytucją. Glosa do wyroku TK z dnia 5 czerwca 2012 r., K 18/09, „Gdańskie Studia Prawnicze – Przegląd Orzecznictwa" 2013, nr 4.

Jagielski T., Funkcje Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w odniesieniu do praktyki politycznej, „Wschód Europy" 2022, vol. 8, no. 2, https://journals.umcs.pl/we/article/viewFile/14672/pdf, dostęp: 8.04.2026.

Katner W.J., Spojrzenie na tzw. prerogatywy Prezydenta RP przez pryzmat zasady ex iniuria ius non oritur, „Państwo i Prawo" 2024, nr 12.

Kłak C.P., Skutki prawne powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego w świetle Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r., „Wojskowy Przegląd Prawniczy" 2020, nr 2.

Kmieciak Z., O pojęciu tzw. prerogatyw prezydenckich raz jeszcze, „Państwo i Prawo" 2024, nr 1.

Knaga D., Konstytucyjność uchwał Sejmu dotyczących sędziów TK. Glosa do postanowienia TK z dnia 7 stycznia 2016 r., U 8/15, „Państwo i Prawo" 2018, nr 2.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.).

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, red. P. Tuleja, wyd. II, Warszawa 2023.

Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86, red. M. Safjan, L. Bosek, wyd. 1, Warszawa 2016.

Oświadczenie Prezydenta RP Karola Nawrockiego, za: Pałac Prezydencki. Oświadczenie dla mediów, Prezydent.pl, 12.11.2025, https://www.prezydent.pl/aktualnosci/wypowiedzi-prezydenta-rp/wystapienia/palac-prezydencki-oswiadczeniedla-mediow,110212, dostęp: 8.04.2026.

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2012 r., sygn. I OSK 1885/12.

Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 3 stycznia 2008 r. nr 1130-1-08 w sprawie powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego (M.P. z 2008 r. Nr 4, poz. 38).

Prof. Winczorek o sędzi TK Lidii Bagińskiej: nie ma kwalifikacji moralnych, WP Wiadomości, 7.02.2007, https://wiadomosci.wp.pl/prof-winczorek-o-sedzi-tk-lidii-baginskiej-nie-ma-kwalifikacji-moralnych-6032053562487937a, dostęp: 8.04.2026.

Siedlecka E., Wstrzymane zaprzysiężenie sędzi Trybunału, Wiadomości Gazeta.pl, 21.12.2006, https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114873,3806332.html, dostęp: 8.04.2026.

Sułkowski J., Glosa do wyroku SN z dnia 10 czerwca 2009 r., III KRS 9/08, „Przegląd Sejmowy" 2010, nr 5.

Sułkowski J., Uprawnienia Prezydenta RP do powoływania sędziów, „Przegląd Sejmowy" 2008, nr 4.

Sułkowski J., Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa w kontekście orzecznictwa Sądu Najwyższego, Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych, „Przegląd Sejmowy" 2012, nr 4.

Ślubowanie sędzi Trybunału Konstytucyjnego, Prezydent.pl, 6.03.2007, https://www.prezydent.pl/archiwalne-aktualnosci/aktualnosci-rok-2007/slubowanie-sedzi-trybunalu-konstytucyjnego,27074,archive, dostęp: 8.04.2026.

Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 grudnia 2006 r. w sprawie wyboru sędziego Trybunału Konstytucyjnego (M.P. z 2006 r. Nr 89, poz. 918).

Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 grudnia 2006 r. w sprawie wyboru sędziego Trybunału Konstytucyjnego (M.P. z 2006 r. Nr 89, poz. 919).

Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 maja 2010 r. w sprawie wyboru sędziego Trybunału Konstytucyjnego (M.P. z 2010 r. Nr 38, poz. 525).

Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 października 2015 r. w sprawie wyboru sędziego Trybunału Konstytucyjnego (M.P. z 2015 r. poz. 1041).

Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 października 2015 r. w sprawie wyboru sędziego Trybunału Konstytucyjnego (M.P. z 2015 r. poz. 1042).

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. z 1997 r. Nr 102, poz. 643).

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 5).

Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.U. z 2024 r. poz. 1186).

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 1422).

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. z 2024 r. poz. 622).

Władzę Trybunału należy powierzać ludziom doświadczonym, Prezydent.pl, 29.12.2006, https://www.prezydent.pl/archiwalne-aktualnosci/aktualnosci-rok-2006/wladze-trybunalu-nalezy-powierzac-ludziom-doswiadczonym,28460,archive, dostęp: 8.04.2026.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. K 18/09 (Dz.U. z 2012 r. poz. 672).

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. K 34/15 (Dz.U. z 2015 r. poz. 2129).

17 maja 2010 roku – Belweder, Uroczystość ślubowania nowej Sędzi Trybunału Konstytucyjnego Prof. Sławomiry Wronkowskiej-Jaśkiewicz, Trybunal.gov.pl, https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6400-17-maja-2010-roku-belweder-uroczystosc-slubowania-nowej-sedzi-trybunalu-konstytucyjnego-prof, dostęp: 8.04.2026.

Downloads

Download data is not yet available.

License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

How to Cite

Bernaciński, Łukasz and Jabłoński, J. (2026) The role of the President of the Republic of Poland in the procedure for assuming the position of a judge of the Constitutional Tribunal. Warszawa: Ordo Iuris Institute for Legal Culture - Scientific Press (Reports). doi:10.37873/ncq06m32.