Ewolucja koncepcji relacji państwo–kościół na przestrzeni wieków. Zarys problematyki w kontekście polskich doświadczeń historycznych

Łukasz Bernaciński

doi:10.37873/vcj78s09

Ewolucja koncepcji relacji państwo–kościół na przestrzeni wieków. Zarys problematyki w kontekście polskich doświadczeń historycznych

Łukasz Bernaciński

Instytut Ordo Iuris

Publikacja:

Tysiąc lat obecności Polski w elicie państw europejskich

Serie: Monografie naukowe

DOI: https://doi.org/10.37873/e1zkv242

Słowa kluczowe: suwerenność, prawo międzynarodowe, kultura chrześcijańska, konstytucjonalizm, ciągłość państwa, tożsamość narodowa, dziedzictwo narodowe, chrześcijaństwo, niepodległość, relacje państwo-kościół

Opublikowane: 28 kwietnia 2026

Opracowanie poświęcone jest ewolucji stosunku państw do zjawiska religijności. Szczególny nacisk położono na przedstawienie tych zmian na tle historii państwa polskiego. Celem opracowania jest weryfikacja tezy o tysiącletniej przynależności Polski do elitarnego grona państw, które w badanym obszarze pozostawały w czołówce ochrony prawnej wolności religijnej w aspekcie indywidualnym i kolektywnym. Przeprowadzone badanie pozwoliło na postawienie tezy o ścisłym związku ustrojowych zasad określających stosunek państwa polskiego do wspólnot religijnych z aktualny w danym okresie historycznym nauczaniem Kościoła katolickiego. Jedynymi okresami odstępstwa od tej reguły okazały się czasy zaborów i okupacji, kiedy Polacy nie mieli realnego wpływu na kształtowanie prawa w swoim kraju.

Łukasz Bernaciński - Instytut Ordo Iuris

Doktor nauk prawnych. Wiceprezes Ośrodka Analiz Prawnych, Gospodarczych i Społecznych im. Hipolita Cegielskiego, członek zarządów Instytutu na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris oraz Fundacji Centrum Wspierania Inicjatyw dla Życia i Rodziny. Zastępca redaktora naczelnego czasopisma naukowego „Kultura Prawna”. Czterokrotny stypendysta Stypendium Rektora Uniwersytetu Łódzkiego. Dysertację doktorską pt. Obywatelski odpis podatkowy jako potencjalne źródło finansowania kościołów i innych związków wyznaniowych w Polsce. Perspektywa prawnowyznaniowa obronił z jednogłośnym wyróżnieniem. Prelegent ponad dwudziestu międzynarodowych i ogólnopolskich konferencji naukowych. Autor lub współautor ponad 20 publikacji naukowych, w tym trzech opublikowanych monografii, a także kilkunastu projektów ustaw, ponad 60 analiz, opinii prawnych, raportów i poradników oraz ponad 50 komentarzy popularnonaukowych. Absolwent programów liderskich z zakresu prawa, zarządzania oraz funkcjonowania organizacji pozarządowych. W pracy naukowo-badawczej koncentruje się na prawie wyznaniowym, prawie konstytucyjnym i prawach człowieka.

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Jak cytować

Bernaciński, Łukasz (2026) „Ewolucja koncepcji relacji państwo–kościół na przestrzeni wieków. Zarys problematyki w kontekście polskich doświadczeń historycznych”, w Tysiąc lat obecności Polski w elicie państw europejskich. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Instytutu na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris (Monografie naukowe). doi:10.37873/e1zkv242.