Rola Prezydenta RP w procedurze objęcia stanowiska sędziego Trybunału Konstytucyjnego

Łukasz Bernaciński; Jędrzej Jabłoński

doi:10.37873/ncq06m32

Rola Prezydenta RP w procedurze objęcia stanowiska sędziego Trybunału Konstytucyjnego

Łukasz Bernaciński

Instytut Ordo Iuris

Jędrzej Jabłoński

Instytut Ordo Iuris

Seria: Raporty

Szczegóły dotyczące monografii

ISBN-13 (15) 978-83-68211-98-6

DOI: https://doi.org/10.37873/ncq06m32

Słowa kluczowe: Prezydent RP, Trybunał Konstytucyjny, Sędzia TK, ślubowanie, prerogatywa prezydencka, podział władzy, Krajowa Rada Sądownictwa, powoływanie sędziów, Strażnik Konstytucji, niezawisłość sądownictwa

Opublikowane: 8 kwietnia 2026

Pliki do pobrania

Rola Prezydenta RP w procedurze objęcia stanowiska sędziego Trybunału Konstytucyjnego

Czy Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej jest jedynie ceremonialnym notariuszem, czy też aktywnym strażnikiem Konstytucji? To pytanie nabiera szczególnej wagi w obliczu trwającego sporu o obsadę Trybunału Konstytucyjnego. Autorzy analizują pozycję ustrojową głowy państwa w procedurze powoływania sędziów TK z perspektywy prawnej i konstytucyjnej.

Publikacja dowodzi, że ślubowanie składane wobec Prezydenta RP nie ma wyłącznie ceremonialnego charakteru – jest koniecznym warunkiem objęcia urzędu sędziego TK. Co więcej, Prezydent może w uzasadnionych przypadkach opóźnić jego przyjęcie, a nawet odmówić – gdy wybór Sejmu budzi poważne wątpliwości konstytucyjne. Autorzy analizują orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i przytaczają konkretne przypadki historyczne.

Opracowanie to jest ważną lekturą dla każdego, kto chce zrozumieć mechanizmy równowagi władz w Polsce. W czasach systemowej destabilizacji znajomość konstytucyjnych procedur staje się obowiązkiem obywatelskim.

Łukasz Bernaciński - Instytut Ordo Iuris

Doktor nauk prawnych. Wiceprezes Ośrodka Analiz Prawnych, Gospodarczych i Społecznych im. Hipolita Cegielskiego, członek zarządów Fundacji Instytut na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris oraz Fundacji Centrum Wspierania Inicjatyw dla Życia i Rodziny. Zastępca redaktora naczelnego czasopisma naukowego „Kultura Prawna”. Czterokrotny stypendysta stypendium Rektora Uniwersytetu Łódzkiego. Dysertację doktorską pt. Obywatelski odpis podatkowy jako potencjalne źródło finansowania kościołów i innych związków wyznaniowych w Polsce. Perspektywa prawnowyznaniowa obronił z jednogłośnym wyróżnieniem. Prelegent ponad dwudziestu międzynarodowych i ogólnopolskich konferencji naukowych. Autor lub współautor ponad dwudziestu publikacji naukowych, w tym trzech monografii, a także kilkunastu projektów ustaw, ponad sześćdziesięciu analiz, opinii prawnych, raportów i poradników oraz ponad pięćdziesięciu komentarzy popularnonaukowych. Absolwent programów liderskich z zakresu prawa, zarządzania oraz funkcjonowania organizacji pozarządowych. W pracy naukowo-badawczej koncentruje się na prawie wyznaniowym, prawie konstytucyjnym i prawach człowieka.

Jędrzej Jabłoński - Instytut Ordo Iuris

Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego (dyplom z wyróżnieniem) i studiów podyplomowych „Polskie kadry dla UE”. Starszy analityk w Instytucie Ordo Iuris, koordynuje program „Wolność i praworządność”, w tym witrynę Obserwator Praworządności. Wcześniej pracował jako Główny Specjalista w Biurze Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców od początku działalności tego organu w 2018 roku do końca kadencji pierwszego Rzecznika. W swoich publikacjach naukowych podejmuje głównie tematykę zasady pomocniczości.

Arndt W., W sprawie określenia początku kadencji sędziego Trybunału Konstytucyjnego [w:] Aktualne problemy konstytucji. Księga jubileuszowa Bogusława Banaszaka, red. H. Babiuch, P. Kapusta, J. Michalska, Legnica 2017.

Bagińska odeszła z Trybunału Konstytucyjnego, Wprost, 12.03.2007, https://www.wprost.pl/kraj/102871/baginska-odeszla-z-trybunalu-konstytucyjnego.html, dostęp: 8.04.2026.

Banaszak B., Opinia na temat zasady określania kadencji sędziego Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności odpowiedzi na pytanie, jaki dzień należy przyjmować za początek tej kadencji, „Przegląd Sejmowy" 2017, nr 4.

Bernaciński Ł., Jabłoński J., Opinia prawna dotycząca braku wymogu kontrasygnowania przez Prezesa Rady Ministrów obwieszczenia Prezydenta RP o wolnych stanowiskach sędziego w Sądzie Najwyższym, „Kultura Prawna" 2025, t. 8, https://doi.org/10.37873/legal.2719-8286.146.

Ciapała J., Kompetencja Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie powoływania sędziów. Refleksje krytyczne, „Gdańskie Studia Prawnicze" 2018, nr 2.

Constitution of the United States of America.

Florczak-Wątor M., Dopuszczalność sądowej kontroli prawidłowości wyboru sędziego TK oraz Prezesa i Wiceprezesa TK. Glosa do wyroku TK z 11 września 2017 r., K 10/17, LEX 2017.

Florczak-Wątor M., Pach M., Co wymaga zmiany w procedurze wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego w Polsce?, „Państwo i Prawo" 2018, nr 5.

Golec A., Pomysł prof. Ewy Łętowskiej na zastąpienie Prezydenta RP Zgromadzeniem Narodowym przy przyjmowaniu ślubowania od sędziów Trybunału Konstytucyjnego jako naruszający art. 7 Konstytucji, Ad Vocem, https://ad-vocem.pl/pomysl-prof-ewy-letowskiej-na-zastapienie-prezydenta-rp-zgromadzeniem-narodowym-przy-przyjmowaniu-slubowania-od-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-jako-naruszajacy-art-7-konstytucji/, dostęp: 8.04.2026.

Hasło „wyróżniać się" w: https://sjp.pwn.pl/slowniki/wyróżniać%20się.html, dostęp: 8.04.2026.

Horodniczy M., Ograniczenie terminem ustawowym uprawnienia Prezydenta RP do rozpatrzenia wniosku Krajowej Rady Sądownictwa o powołanie na stanowisko sędziego jest niezgodne z konstytucją. Glosa do wyroku TK z dnia 5 czerwca 2012 r., K 18/09, „Gdańskie Studia Prawnicze – Przegląd Orzecznictwa" 2013, nr 4.

Jagielski T., Funkcje Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w odniesieniu do praktyki politycznej, „Wschód Europy" 2022, vol. 8, no. 2, https://journals.umcs.pl/we/article/viewFile/14672/pdf, dostęp: 8.04.2026.

Katner W.J., Spojrzenie na tzw. prerogatywy Prezydenta RP przez pryzmat zasady ex iniuria ius non oritur, „Państwo i Prawo" 2024, nr 12.

Kłak C.P., Skutki prawne powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego w świetle Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r., „Wojskowy Przegląd Prawniczy" 2020, nr 2.

Kmieciak Z., O pojęciu tzw. prerogatyw prezydenckich raz jeszcze, „Państwo i Prawo" 2024, nr 1.

Knaga D., Konstytucyjność uchwał Sejmu dotyczących sędziów TK. Glosa do postanowienia TK z dnia 7 stycznia 2016 r., U 8/15, „Państwo i Prawo" 2018, nr 2.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.).

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, red. P. Tuleja, wyd. II, Warszawa 2023.

Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86, red. M. Safjan, L. Bosek, wyd. 1, Warszawa 2016.

Oświadczenie Prezydenta RP Karola Nawrockiego, za: Pałac Prezydencki. Oświadczenie dla mediów, Prezydent.pl, 12.11.2025, https://www.prezydent.pl/aktualnosci/wypowiedzi-prezydenta-rp/wystapienia/palac-prezydencki-oswiadczeniedla-mediow,110212, dostęp: 8.04.2026.

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2012 r., sygn. I OSK 1885/12.

Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 3 stycznia 2008 r. nr 1130-1-08 w sprawie powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego (M.P. z 2008 r. Nr 4, poz. 38).

Prof. Winczorek o sędzi TK Lidii Bagińskiej: nie ma kwalifikacji moralnych, WP Wiadomości, 7.02.2007, https://wiadomosci.wp.pl/prof-winczorek-o-sedzi-tk-lidii-baginskiej-nie-ma-kwalifikacji-moralnych-6032053562487937a, dostęp: 8.04.2026.

Siedlecka E., Wstrzymane zaprzysiężenie sędzi Trybunału, Wiadomości Gazeta.pl, 21.12.2006, https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114873,3806332.html, dostęp: 8.04.2026.

Sułkowski J., Glosa do wyroku SN z dnia 10 czerwca 2009 r., III KRS 9/08, „Przegląd Sejmowy" 2010, nr 5.

Sułkowski J., Uprawnienia Prezydenta RP do powoływania sędziów, „Przegląd Sejmowy" 2008, nr 4.

Sułkowski J., Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa w kontekście orzecznictwa Sądu Najwyższego, Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych, „Przegląd Sejmowy" 2012, nr 4.

Ślubowanie sędzi Trybunału Konstytucyjnego, Prezydent.pl, 6.03.2007, https://www.prezydent.pl/archiwalne-aktualnosci/aktualnosci-rok-2007/slubowanie-sedzi-trybunalu-konstytucyjnego,27074,archive, dostęp: 8.04.2026.

Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 grudnia 2006 r. w sprawie wyboru sędziego Trybunału Konstytucyjnego (M.P. z 2006 r. Nr 89, poz. 918).

Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 grudnia 2006 r. w sprawie wyboru sędziego Trybunału Konstytucyjnego (M.P. z 2006 r. Nr 89, poz. 919).

Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 maja 2010 r. w sprawie wyboru sędziego Trybunału Konstytucyjnego (M.P. z 2010 r. Nr 38, poz. 525).

Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 października 2015 r. w sprawie wyboru sędziego Trybunału Konstytucyjnego (M.P. z 2015 r. poz. 1041).

Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 października 2015 r. w sprawie wyboru sędziego Trybunału Konstytucyjnego (M.P. z 2015 r. poz. 1042).

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. z 1997 r. Nr 102, poz. 643).

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 5).

Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.U. z 2024 r. poz. 1186).

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 1422).

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. z 2024 r. poz. 622).

Władzę Trybunału należy powierzać ludziom doświadczonym, Prezydent.pl, 29.12.2006, https://www.prezydent.pl/archiwalne-aktualnosci/aktualnosci-rok-2006/wladze-trybunalu-nalezy-powierzac-ludziom-doswiadczonym,28460,archive, dostęp: 8.04.2026.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. K 18/09 (Dz.U. z 2012 r. poz. 672).

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. K 34/15 (Dz.U. z 2015 r. poz. 2129).

17 maja 2010 roku – Belweder, Uroczystość ślubowania nowej Sędzi Trybunału Konstytucyjnego Prof. Sławomiry Wronkowskiej-Jaśkiewicz, Trybunal.gov.pl, https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6400-17-maja-2010-roku-belweder-uroczystosc-slubowania-nowej-sedzi-trybunalu-konstytucyjnego-prof, dostęp: 8.04.2026.

Pobrania

Dane do pobrania nie są jeszcze dostępne.

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Jak cytować

Bernaciński, Łukasz i Jabłoński, J. (2026) Rola Prezydenta RP w procedurze objęcia stanowiska sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Instytutu na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris (Raporty). doi:10.37873/ncq06m32.