Po co nam suwerenność?
10 obszarów postulowanej cesji narodowej suwerenności w świetle rezolucji Parlamentu Europejskiego w sprawie propozycji dotyczących zmiany Traktatów
22 listopada 2023 r. Parlament Europejski przegłosował pakiet 267 poprawek do traktatów UE, otwierając drogę do bezprecedensowej centralizacji władzy w Brukseli. Eksperci Instytutu Ordo Iuris poddali ten projekt drobiazgowej analizie prawnej.
Raport identyfikuje dziesięć kluczowych obszarów, w których Polska miałaby trwale zrzec się suwerenności: od polityki klimatycznej, granicznej i zagranicznej, przez obronność i przemysł, po prawo rodzinne, edukację i walutę. Każdemu z nich poświęcono odrębny rozdział, precyzyjnie opisując mechanizm cesji kompetencji i jej praktyczne skutki – od narzucenia euro, przez unijną armię, po ujednolicenie prawa rodzinnego wbrew woli państw członkowskich.
Lektura może być pomocna dla wszystkich, którzy chcą świadomie oceniać kierunek europejskiej integracji. Autorzy nie poprzestają na diagnozie – pokazują, że za fasadą techniczno-prawnych poprawek kryje się projekt polityczny wprost odwołujący się do federalistycznej wizji Altiero Spinellego: Europy bez suwerennych państw narodowych.
Answer given by Mr Verheugen on behalf of the Commission, Parliamentary question – E-0533/2003(ASW), 2 kwietnia 2003 r., https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/E-5-2003-0533-ASW_EN.html, dostęp: 6 grudnia 2023 r.
Answer given by Mr Verheugen on behalf of the Commission, Parliamentary question – E-1844/2003(ASW), 10 lipca 2003 r., https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/E-5-2003-1844-ASW_EN.html, dostęp: 6 grudnia 2023 r.
Bagus P., Tragedia Euro, tłum. J. Wozinski, Warszawa 2011.
Banco de España, Holding and managing foreign-currency, https://www.bde.es/wbe/en/sobre-banco/mision/funciones/gestionar_las_r_fc6b52429f11281.html, dostęp: 24 stycznia 2024 r.
Boniecka M., Cele, zasady i struktura wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej – próba oceny po zmianach w Traktacie Lizbońskim, „Zeszyt Studencki Kół Naukowych Wydziału Prawa i Administracji UAM”, nr 5 (2015).
Businessinsider.com.pl, Putin wydał dekret. Liczebność armii wzrośnie o 170 tys., https://businessinsider.com.pl/wiadomosci/putin-wydal-dekret-liczebnosc-armii-wzrosnie-o-170-tys/w9vx5wt, dostęp: 5 grudnia 2023 r.
Byrska D., Gawkowski K., Liszkowska D., Unia europejska. Geneza. Funkcjonowanie. Wyzwania, Warszawa 2017.
Chruściel M., Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa [w:] Wybrane polityki publiczne Unii Europejskiej; stan i perspektywy, red. M. Świtak, J.W. Tkaczyński, Kraków 2015.
Craig P., Competence: Clarity, Conferral, Containment and Consideration, „European Law Review”, Vol. 29, No. 3 (2004).
Dauvilliers Y. i in., Increased risk of narcolepsy in children and adults after pandemic H1N1 vaccination in France, https://academic.oup.com/brain/article/136/8/2486/431857, dostęp: 7 grudnia 2023 r.
Deklaracja Rządu Rzeczypospolitej Polskiej dotycząca moralności publicznej, Dz. Urz. UE L 236 z 2003 r., s. 983.
Dictionary Cambridge, hasło: foreign affairs, https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/foreign-affairs, dostęp: 6 grudnia 2023 r.
Dreuw P., Structural time series models and synthetic controls—assessing the impact of the euro adoption, „Empirical Economics”, Vol. 64 (2023).
Dyrektywa 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi, Dz. Urz. UE L 311.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/798 z dnia 11 maja 2016 r. w sprawie bezpieczeństwa kolei (wersja przekształcona), Dz. Urz. UE L 138, s. 102, z późn. zm.
Ec.europa.eu, Ochrona dzieci – integracja systemów, tytuł inicjatywy: Zalecenie w sprawie zintegrowanych systemów ochrony dzieci, Ref. Ares(2023)4901705, 14 lipca 2023 r., https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/13884-Ochrona-dzieci-integracja-systemow_pl, dostęp: 6 grudnia 2023 r.
Eib.org, Cross-border infrastructure projects. The European Investment Bank’s role in cross-border infrastructure projects, https://www.eib.org/attachments/lucalli/20230107_cross_border_infrastructure_projects_en.pdf, dostęp: 8 grudnia 2023 r.
Europejska Agencja ds. Specjalnych Potrzeb i Edukacji Włączającej, Organizacja wsparcia dla edukacji włączającej. Raport podsumowujący, https://www.european-agency.org/sites/default/files/OoPSummaryReport_PL.pdf, dostęp: 24 stycznia 2024 r.
Gasparotti A., Kullas M., 20 Years of the Euro: Winners and Losers. An empirical study, Centre for European Policy, 2019.
Głosowanie nr 168 – posiedzenie nr 45, 11 kwietnia 2003 r., https://orka.sejm.gov.pl/SQL.nsf/glosowania?OpenAgent&4&45&168, dostęp: 6 grudnia 2023 r.
Głosowanie nr 3 – posiedzenie nr 12, 1 kwietnia 2008 r., https://orka.sejm.gov.pl/SQL.nsf/glosowania?OpenAgent&6&12&3, dostęp: 6 grudnia 2023 r.
Głosowanie nr 49 – posiedzenie nr 93, 27 maja 2011 r., https://orka.sejm.gov.pl/SQL.nsf/glosowania?OpenAgent&6&93&49, dostęp: 6 grudnia 2023 r.
Gwóźdź-Lasoń M., Miklaszewicz S., Pujer K., Unia Europejska i strefa euro: Doświadczenia i wyzwania ekonomiczne, techniczne, inżynieryjne, Wrocław 2017.
Hoły-Łuczaj M., Radykalny nonantropocentryzm. Martin Heidegger i ekologia głęboka, Warszawa 2018.
Horizon 2020: Geographical balance of beneficiaries, https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2020/662597/IPOL_BRI(2020)662597_EN.pdf, dostęp: 24 stycznia 2024 r.
Interpelacja nr 1113 w sprawie możliwości podpisania tzw. protokołu dodatkowego gwarantującego nienaruszalność krajowego ustawodawstwa chroniącego życie człowieka w przypadku akcesji Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, 15 kwietnia 2002 r.
Kalaitzake M., Central banking and financial political power: An investigation into the European Central Bank, „Competition & Change”, Vol. 23, Issue 3 (2018).
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej, Dz. Urz. UE C 326 z 2012 r., s. 391.
Komisja Europejska, Biała Księga w sprawie przyszłości Europy. Refleksje i scenariusze dotyczące przyszłości UE-27 do 2012 r., https://commission.europa.eu/system/files/2017-06/biala_ksiega_w_sprawie_przyszlosci_europy_pl.pdf, dostęp: 5 grudnia 2023 r.
Komisyjny projekt uchwały w sprawie uznania projektu rozporządzenia Rady w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń sądowych w zakresie skutków majątkowych zarejestrowanych związków partnerskich (KOM(2011) 127 wersja ostateczna) za niezgodny z zasadą pomocniczości – Druk Sejmu VI kadencji nr 4203, 20 maja 2011 r., https://orka.sejm.gov.pl/proc6.nsf/opisy/4203.htm, dostęp: 6 grudnia 2023 r.
Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów, Strategia na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności – europejski transport na drodze ku przyszłości, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/HTML/?uri=CELEX:52020DC0789, dostęp: 8 grudnia 2023 r.
Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów. Cyfryzacja europejskiego przemysłu. Pełne wykorzystania możliwości jednolitego rynku cyfrowego z dnia 19 kwietnia 2016 r., COM (2016).
Kowalewski P., Euro nie zagrożi dominującej pozycji dolara USA, https://www.obserwatorfinansowy.pl/tematyka/rynki-finansowe/waluty/euro-jeszcze-dlugo-nie-zagrozi-dominujacej-pozycji-dolara-usa, dostęp: 24 stycznia 2024 r.
Kozioł P., Ekologia głęboka Arne Naessa – wizja panteistycznej religii współczesności, „Humanistyka i Przyrodoznawstwo”, nr 4 (1998).
Leira H., The Emergence of Foreign Policy, „International Studies Quarterly”, Vol. 61, Issue 1 (2019).
Mieziński P., Niemieckie trudności z brygadą na Litwie. Minister Niemiec zabiera głos, https://portalobronny.se.pl/polityka-obronna/niemieckie-trudnosci-z-brygada-na-litwie-minister-niemiec-zabiera-glos-aa-nZN6-q8Jm-qdBa.html, dostęp: 5 grudnia 2023 r.
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, Umowa Partnerstwa dla realizacji polityki spójności 2021-2027 w Polsce, Warszawa 2022, https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/media/109763/Umowa_Partnerstwa_na_lata_2021_2027.pdf, dostęp: 22 stycznia 2024 r.
Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii, Nowa polityka przemysłowa Unii Europejskiej, dokument dostępny na stronie Ministerstwa Rozwoju i Technologii pod adresem https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/stanowisko-polski-do-prac-nad-strategia-polityki-przemyslowej-w-ue-do-2030-roku, dostęp: 20 stycznia 2024 r.
Mostowik P., Opinia prawna w sprawie projektów rozporządzeń Rady […] w szczególności w zakresie zgodności z zasadą pomocniczości oraz skutków dla prawa polskiego, 29 kwietnia 2011 r., http://orka.sejm.gov.pl/SUEVIkad.nsf/7bfa211dcbf982c7c12578630035da9e/40adec4e1f525477c1257887004ab82c/$FILE/833-11_Mostowik.rtf, dostęp: 6 grudnia 2023 r.
Naess A., The Shallow and the Deep, Long-Range Ecology Movement, „Inquiry” 1973.
Najwyższa Izba Kontroli, Kształcenie w szkołach specjalnych. Informacja o wynikach kontroli, Warszawa 2020, https://www.nik.gov.pl/plik/id,23409,vp,26129.pdf, dostęp: 22 stycznia 2024 r.
Nitszke A., Europejska Służba Działań Zewnętrznych – nowa jakość dyplomacji unijnej?, „Politeja”, nr 3 (2018).
Ordoiuris.pl, Komentarz do wybranych propozycji Konferencji o Przyszłości Europy, red. A. Kubacka, W. Przebierała, https://ordoiuris.pl/sites/default/files/inline-files/Raport_OI_CoFoE.pdf, dostęp: 20 stycznia 2024 r.
Ordoiuris.pl, Opinia prawna na temat obowiązku legalizacji surogacji i ektogenezy z punktu widzenia prawa Unii Europejskiej, 10 lutego 2023 r., https://ordoiuris.pl/sites/default/files/inline-files/Analiza_surogacja_ektogeneza.pdf, dostęp: 6 grudnia 2023 r.
Ordoiuris.pl, Prawo UE nie wymaga legalizacji surogacji i „hodowli” ludzi w laboratoriach – analiza Ordo Iuris, 10 lutego 2023 r., https://ordoiuris.pl/rodzina-i-malzenstwo/prawo-ue-nie-wymaga-legalizacji-surogacji-i-hodowli-ludzi-w-laboratoriach-0, dostęp: 6 grudnia 2023 r.
Ordoiuris.pl, Zagrożenie dla autonomii rodzin. KE pracuje nad zintegrowanymi systemami ochrony dzieci, 28 września 2023 r., https://ordoiuris.pl/rodzina-i-malzenstwo/zagrozenie-dla-autonomii-rodzin-ke-pracuje-nad-zintegrowanymi-systemami, dostęp: 6 grudnia 2023 r.
Peers S., Rogers N., EU Immigration and Asylum Law. Text and Commentary, Leiden-Boston 2006.
Posiedzenie sejmowej Komisji do spraw Unii Europejskiej, 11 maja 2011 r., https://orka.sejm.gov.pl/Biuletyn.nsf/wgskrnr6/SUE-247, dostęp: 6 grudnia 2023 r.
Posiedzenie sejmowej Komisji do spraw Unii Europejskiej, 20 maja 2011 r., https://orka.sejm.gov.pl/Biuletyn.nsf/wgskrnr6/SUE-250, dostęp: 6 grudnia 2023 r.
Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 2023 r., sygn. akt III OZ 331/23.
Ppr.pl, Copa-Cogeca: jedno uniwersalne rozwiązanie nie sprawdzi się w obszarach wiejskich, a zwłaszcza w kwestii transportu rolnego, https://www.ppr.pl/wiadomosci/copa-cogeca-jedno-uniwersalne-rozwiazanie-nie-sprawdzi-sie-w-obszarach-wiejskich-a-zwlaszcza-w-kwestii-transportu-rolnego, dostęp: 20 stycznia 2024 r.
Prawo Unii Europejskiej, red. J. Barcik, R. Grzeszczak, Warszawa 2022.
Projekt rezolucji Parlamentu Europejskiego w sprawie wniosków Parlamentu Europejskiego w sprawie zmiany traktatów, https://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2014_2019/plmrep/COMMITTEES/AFCO/PR/2023/10-25/1276737PL.pdf, dostęp: 24 stycznia 2024 r.
Projekt rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie norm jakości i bezpieczeństwa substancji pochodzenia ludzkiego przeznaczonych do zastosowania u ludzi oraz uchylającego dyrektywy 2002/98/WE i 2004/23/WE (2022/0216(COD)).
Projekt uchwały w sprawie nienaruszalności suwerennych kompetencji państwa w dziedzinie moralności i kultury, druk Sejmu IV kadencji nr 1172, 29 listopada 2002 r., https://orka.sejm.gov.pl/SQL.nsf/poskomprocla?OpenAgent&4&1172&KSP, dostęp: 6 grudnia 2023 r.
Reuters.com, Fed has swap lines with countries of ‘mutual trust’, policymaker says, https://www.reuters.com/article/us-turkey-economy-reserves-fed/fed-has-swap-lines-with-countries-of-mutual-trust-policymaker-says-idUSKBN22I2D4/, dostęp: 24 stycznia 2024 r.
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 22 listopada 2023 r. w sprawie propozycji Parlamentu Europejskiego dotyczących zmiany Traktatów (2022/2051(INL)).
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie sytuacji w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz praw w tej dziedzinie w UE w kontekście zdrowia kobiet (2020/2215(INI)), Dz. Urz. UE C 81 z 2022 r.
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2020 r. w sprawie faktycznego zakazu aborcji w Polsce (2020/2876(RSP)), Dz. Urz. UE C 425 z 2021 r., s. 147.
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 29 listopada 2018 r. w sprawie roli niemieckiego Urzędu ds. Dzieci i Młodzieży (Jugendamt) w transgranicznych sporach rodzinnych (2018/2856(RSP)), Dz. Urz. UE C 363 z 2020 r., s. 107.
Rezolucja przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w dniu 25 września 2015 r., https://www.unic.un.org.pl/files/164/Agenda%202030_pl_2016_ostateczna.pdf, dostęp: 19 stycznia 2024 r.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/2088, Dz. Urz. UE L 198/13.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/522 z dnia 24 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia Programu działań Unii w dziedzinie zdrowia („Program UE dla zdrowia”) na lata 2021–2027 oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 282/2014, Dz. Urz. UE L 107.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1805 z dnia 13 września 2023 r. w sprawie stosowania paliw odnawialnych i niskoemisyjnych w transporcie morskim oraz zmiany dyrektywy 2009/16/WE, Dz. Urz. UE L 234, s. 48.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2405 z dnia 18 października 2023 r. w sprawie zapewnienia równych warunków działania dla zrównoważonego transportu lotniczego (ReFuelEU Aviation), Dz. Urz. UE L 2405, s. 2405.
Rp.pl, Bolesław Liberadzki – za 4 lata powstanie europejska armia, https://www.rp.pl/RZECZoPOLITYCE/190409989-Boguslaw-Liberadzki---Za-4-lata-powstanie-europejska-armia.html, dostęp: 5 grudnia 2023 r.
Rp.pl, Emmanuel Macron: Na rzecz europejskiego Odrodzenia, https://www.rp.pl/swiat/art9431341-emmanuel-macron-na-rzecz-europejskiego-odrodzenia, dostęp: 5 grudnia 2023 r.
Rp.pl, Merkel wzywa do utworzenia „prawdziwej europejskiej armii”. Aplauz i buczenie na sali, https://www.rp.pl/Unia-Europejska/181119768-Merkel-wzywa-do-utworzenia-prawdziwej-europejskiej-armii-Aplauz-i-buczenie-na-sali.html, dostęp: 5 grudnia 2023 r.
Schütze R., European Constitutional Law, Cambridge 2012.
Sokołowski M., Heffron R., Defining and conceptualising energy policy failure: The when, where, why, and how, „Energy Research & Social Science”, Vol. 11 (January 2016).
Spinelli A., Rossi E., Manifest z Ventotene wraz z przedmową E. Colorniego. Tekst – tłumaczenie – komentarz, Fundacja Ośrodek Analiz Prawnych, Gospodarczych i Społecznych im. Hipolita Cegielskiego przy współpracy z ekspertami Instytutu na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris, Bruksela 2019, https://ordoiuris.pl/pliki/dokumenty/Ventotene_analiza.pdf, dostęp: 20 stycznia 2024 r.
Sprawozdanie w sprawie misji informacyjnej w Polsce „Via Baltica” (Warszawa – Białystok – Augustów), 11-14 czerwca 2007 r., Komisja Petycji, Sprawozdawcy: Thijs Berman, David Hammerstein, Martin Callanan, https://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2014_2019/documents/peti/dt/677/677664/677664pl.pdf, dostęp: 8 grudnia 2023 r.
SPRAWOZDANIE w sprawie wniosków Parlamentu Europejskiego dotyczących zmiany traktatów, 7.11.2023 – (2022/2051(INL)), https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/A-9-2023-0337_PL.html, dostęp: 20 stycznia 2024 r.
Staszczyk A., Rola Parlamentu Europejskiego w procesie kształtowania Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa UE po zawarciu Traktatu z Lizbony, „Rocznik Integracji Europejskiej”, nr 7 (2019).
System Prawa Unii Europejskiej, red. S. Biernat, t. 1, Warszawa 2020.
Szpringer Z., Dylematy i przesłanki związane z przyjęciem euro przez Polskę, „Studia BAS”, Warszawa 2019.
Thym D. [w:] Treaty on the Functioning of the European Union – A Commentary, eds. H.-F. Blanke, S. Mangiameli, Vol. I, Cham 2021.
Tong R., Feminist thoughts. A more comprehensive introduction, Westview Press 2009.
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, wersja skonsolidowana: Dz. Urz. UE C 326 z 2012 r., s. 47.
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Komentarz. Tom I (art. 1-89), red. D. Miaąsik, N. Półtorak, A. Wróbel, LEX 2012.
Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Komentarz. Tom III (art. 223-358), red. D. Kornobis-Romanowska, J. Łacny, A. Wróbel, LEX 2012.
Transport.ec.europa.eu, Connecting Europe by train: 10 EU pilot services to boost cross-border rail, 31 stycznia 2023 r., https://transport.ec.europa.eu/news-events/news/connecting-europe-train-10-eu-pilot-services-boost-cross-border-rail-2023-01-31_en, dostęp: 6 grudnia 2023 r.
Treaty on the Functioning of the European Union – A Commentary, eds. H.-F. Blanke, S. Mangiameli, Vol. I, Cham 2021.
Tuleja P., Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2019.
Warufakis J., Porozmawiajmy jak dorośli. Jak walczyłem z europejskimi elitami, tłum. P. Juśkowiak i in., Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2018.
Wiadomosci.wp.pl, Unia Europejska a polska moralność, 5 lutego 2003 r., https://wiadomosci.wp.pl/unia-europejska-a-polska-moralnosc-6036482652488321a, dostęp: 6 grudnia 2023 r.
Wniosek – Rozporządzenie Rady w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń sądowych w zakresie skutków majątkowych zarejestrowanych związków partnerskich, COM (2011) 127 wersja ostateczna, 16 marca 2011 r., https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:52011PC0127, dostęp: 6 grudnia 2023 r.
Wniosek – Rozporządzenie Rady w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania orzeczeń i przyjmowania dokumentów urzędowych dotyczących pochodzenia dziecka oraz w sprawie ustanowienia europejskiego poświadczenia pochodzenia dziecka, COM (2022) 695 wersja ostateczna, 7 grudnia 2022 r., https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:52022PC0695, dostęp: 6 grudnia 2023 r.
Wróbel A., komentarz art. 352 [w:] Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Komentarz. Tom III (art. 223-358), red. D. Kornobis-Romanowska, J. Łacny, A. Wróbel, LEX 2012.
Wróbel I., Status prawny obywatela państwa trzeciego w Unii Europejskiej, Warszawa 2007.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2005 roku, sygn. K 18/04.
Zapytanie nr 1441 w sprawie deklaracji o moralności w kontekście przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, 7 lutego 2003 r., https://orka2.sejm.gov.pl/IZ4.nsf/3001bd878392962bc12573b500459bdb/b290f4a01d653ef1c125748900496d3a?OpenDocument, dostęp: 6 grudnia 2023 r.
Zawiadomienie Komisji – Wytyczne dotyczące planów odbudowy i zwiększania odporności w kontekście REPowerEU z dnia 3 marca 2023 r. (2023/C 80/01), Dz. Urz. UE C 80.
Pobrania
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.


