Utetezi katika taasisi za kimataifa: Mwongozo kwa mashirika zisizo za kiserikali kujihusisha na utetezi wa haki za binadamu katika nyanja ya kimataifa

Olivier Bault; Anna Kubacka; Jerzy Kwaśniewski; Weronika Przebierała; Zbigniew Przybyłowski

doi:10.37873/OIPress.50

Utetezi katika taasisi za kimataifa

Mwongozo kwa mashirika zisizo za kiserikali kujihusisha na utetezi wa haki za binadamu katika nyanja ya kimataifa

Olivier Bault

Anna Kubacka

Jerzy Kwaśniewski

Weronika Przebierała

Zbigniew Przybyłowski

Seria: Poradniki

Szczegóły dotyczące monografii

ISBN-13 (15) 978-83-68211-53-5

DOI: https://doi.org/10.37873/OIPress.50

Słowa kluczowe: ochrona praw człowieka, poradnik, rodzina, Konferencja Panafrykańska o Wartościach Rodzinnych

Opublikowane: 23 maja 2025

Pliki do pobrania

PDF

Tangu nusu ya pili ya karne ya 20, mashirika ya kimataifa yamepitia mageuzi ya kuvutia kutoka kwa jukwaa la kiufundi la mazungumzo kati ya wawakilishi wa mataifa tu hadi taasisi zenye nguvu na nia ya kuweka malengo ya sera kwa kanda, mabara na dunia yote. Hakujawahi kuwa na wakati katika historia ambapo mashirika kama haya yamekuwa na athari kubwa kiasi hiki kwenye siasa za kitaifa. Katika ulimwengu wa kisasa, shida nyingi za kimsingi zinatatuliwa katika mashirika ya kimataifa: katika asasi zao za kisiasa (kama vile Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, Bunge la Ulaya au Bunge la Baraza la Ulaya) pamoja na zile zinazojikita katika mwongozo wa wataalamu na weledi, ambazo wakati mwingine huitwa asasi za “wataalamu” (kama vile kamati za haki za kibinadamu, Mahakama ya Ulaya ya Haki za Kibinadamu [ECHR], Mahakama ya Haki ya Umoja wa Ulaya [CJEU], Mahakama ya Haki za Kibinadamu ya Mabara ya Amerika au Mahakama ya Afrika ya Haki za Kibinadamu na Watu). Kushiriki katika mijadala ya asasi hizi sasa ni muhimu sawa na kushiriki katika kazi ya serikali za kitaifa, mabunge na mahakama ya kitaifa. Kila moja ya mashirika ya kimataifa yaliyotajwa hapo juu hutoa fursa nyingi kwa mashirika yasiyo ya kiserikali na watendaji wengine wa nje kushiriki katika kazi ya mashirika yao: kwa kupata hadhi ya mashauriano au waangalizi, kuweza kuhudhuria mikutano ya asasi fulani, kuwasilisha marekebisho ya rasimu ya hati, na kuwasilisha maelezo ya kisheria kama rafiki wa mahakama (amicus briefs). Hata hivyo, inafaa kusisitiza kwamba ushiriki katika michakato ya kimataifa unahitaji mbinu ya usawa. Taasisi kama vile Umoja wa Mataifa, Umoja wa Ulaya au Baraza la Ulaya zina dosari zao – zinazidi kukosolewa kwa urasimu uliokithiiri, maamuzi yanayoongozwa kisiasa na uwakilishi usio wa usawa wa maslahi ya wanaowawakilisha. Kufanya kazi ya utetezi, kwa hiyo, kunahitaji ufahamu kamili wa vikwazo hivi huku ukitumia fursa ambazo majukwaa hayayanatoa. Jambo muhimu la kufikia mafanikio ni mchanganyiko wa mipango ya kimkakati, maarifa mazuri na uwezo wa kujenga uaminifu kati ya washirika wa kimataifa. Kitabu hiki cha mwongozo kimeundwa ili kutoa zana na vidokezo vya vitendo halisi vya jinsi ya kuendesha mfumo huu wa changamano kwa mafanikio. Utetezi katika Taasisi za Kimataifa

Kushiriki katika michakato ya kimataifa huleta matokeo halisi. Ingawa matokeo si ya haraka kila wakati, hadithi za mafanikio zinaonyesha kuwa utetezi unaoendelea unaweza kusababisha mabadiliko ya halisi Mfano ni ushawishi wa NGOs katika kupitishwa kwa Mkataba wa Haki za Watu Wenye Ulemavu katika mwaka 2006, ambao uliweka viwango vya kimataifa vya udhibiti wa kisheria wa watu wenye ulemavu. Mwaka huu utaadhimisha miaka 12 tangu Taasisi ya Ordo Iuris ya Utamaduni wa Kisheria ilipoanza kupigania nchini Poland na duniani kote katika kutetea maisha ya watoto ambao hawajazaliwa, familia, uhuru. Wakati idadi ya mashirika ya kijamii na serikali zinazotetea haki za kibinadamu inaongezeka, bado kuna haja ya ushirikiano wa kimataifa na mitandao ya mashirika ya kijamii, inayowaleta pamoja wanasheria, wanasiasa na wanaharakati kutoka kote duniani. Kuhamasisha utetezi wa maadili katika taasisi za kimataifa hauhitaji rasilimali nyingi wala watu wengi. Iwe unaanza tu katika utetezi wa haki za binadamu au ni mwanaharakati mwenye uzoefu, mwongozo huu utakupa maarifa na msukumo wa kufanya matendo yako yawe na athari halisi.

American Convention on Human Rights „Pact of San Jose, Costa Rica” (B-32), https://www.oas.org/dil/treaties_b-32_american_convention_on_human_rights.pdf (ilifikiwa: Februari 10, 2025).

Azimio la Ushirikiano kati ya Tume ya Afrika ya Haki za Kibinadamu na Watu na Mashirika Yasiyo ya Kiserikali yakiwa na jukumu la kuwa Waangalizi na Tume– ACHPR/Res.30(XXIV)98, https://achpr.au.int/en/adopted-resolutions/30-resolution-cooperation-between-african-commission-human-and-people (ilifikiwa: Februari 10, 2025).

ECOSOC Resolution 1996/31. Consultative relationship between the United Nations and non-governmental organizations, https://www.un.org/esa/coordination/ngo/Resolution_1996_31/ (ilifikiwa: Februari 10, 2024).

EU, Sajili ya Uwazi, https://transparency-register.europa.eu/searchregister-or-update_en (ilifikiwa: Machi 10, 2025).

Jibu la Katibu wa Wizara ya Mambo ya Nje - chini ya mamlaka ya Waziri - kwa Mahojiano Nambari 5128 juu ya njia ya ushirikiano kati ya Baraza la Ulaya na NGO tarehe, 14.11.2006 r., https://orka2.sejm.gov.pl/IZ5.nsf/main/27D74292 (upatikanaji: Februari 10, 2025).

Kanuni za Mkutano wa INGOs, https://rm.coe.int/rules-of-procedurereglement-adopted-161220-en-fr/1680a0cf32 (upatikanaji: Februari 10, 2025).

Kanuni za Utaratibu wa Mahakama ya Haki, Sehemu ibara 265 ya 29.9.2012 https://eur-lex.europa.eu/eli/proc_rules/2012/929/oj/eng (ilifikiwa: Februari 10, 2025).

Kanuni za Utaratibu wa Mahakama ya Ulaya ya Haki za Kibinadamu.

Kesi ya 62/72, Bollmann dhidi ya Hauptzollamt Hamburg-Waltershof, [1973] Mkusanyiko wa hukumu 269, kifungucha. 4.

Kesi ya C-181/95, ibara ya 6. Vile vile tazama kesi za C-403/08 na C-429/08.

Makubaliano ya kitaasisi ya tarehe 20 Mei 2021 kati ya Bunge la Ulaya, Baraza la Umoja wa Ulaya na Tume ya Ulaya kuhusu sajili ya lazima ya uwazi, OJ UE L 207 11.6.2021, p. 1–17, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=uriserv:OJ.L_.2021.207.01.0001.01.ENG (upatikanaji: Februari 10, 2025).

Mengi kuhusu Kamati ya mashirrika yasiyo ya kiserikali taz. UN ECOSOC, https://ecosoc.un.org/en/ngo/committeeon-ngos (upatikanaji: Februari 4, 2025).

M. Gołaś-Podolec, Porównanie Europejskiego i Interamerykańskiego systemu ochrony praw człowieka (Ulinganisho wa Mifumo ya Utetezi wa Haki za Kibinadamu ya Ulaya na Amerika ya Kati), „Krakowskie Studia Międzynarodowe” 2008 (Mafunzo ya Kimataifa ya Krakow 2008), nr 2, s. 5–7.

M. Mendza-Drozd, Zagadnienie konsultacji społecznych w Unii Europejskiej (Suala la mashauriano ya umma katika Umoja wa Ulaya...), Warsaw 2010, s. 9, https://partycypacjaobywatelska.pl/wp-content/uploads/2015/08/2b_konsultacje_ue_raport.pdf (upatikanaji: Februari 10, 2025).

Mkataba wa Afrika wa Haki za Binadamu na Watu wa tarehe 21 Oktoba 1986, https://achpr.au.int/en/charter/africancharter-human-and-peoples-rights (ilifikiwa: Februari 10, 2025).

Mkataba wa ICC, https://www.icc-cpi.int/sites/default/files/2024-05/Rome-Statute-eng.pdf (ilifikiwa: Februari 10, 2025).

Mkataba wa Mahakama ya Haki ya Umoja wa Ulaya, https://curia.europa.eu/jcms/upload/docs/application/pdf/2024-08/statut_cour_en.pdf (ilifikiwa: Februari 10, 2025).

Mkataba wa Umoja wa Mataifa, https://www.unic.un.org.pl/dokumenty/karta_onz.php# (ilifikiwa: Aprili 12, 2025).

Mkataba wa Ulinzi wa Haki za Kibinadamu na Uhuru wa Msingi ulioandaliwa huko Roma mnamo Novemba 4, 1950...

Practice Directions, https://www.icj-cij.org/practice-directions (upatikanaji: Februari 10, 2025).

Prosecutor v. Milošević, Case No. IT-2-54-AR73.6, Decision on the interlocutory appeal... (Jan. 20, 2004). Lingaisha maoni ya Jaji Shahabuddeen p. 15.

Protocol to the African Charter in Human and Peoples Rights on the Establishment of an African Court..., https://www.african-court.org/wpafc/wp-content/uploads/2020/10/2-PROTOCOL-TO-THEAFRICAN-CHARTER-ON-HUMAN-AND-PEOPLES-RIGHTS-ON-THE-ESTABLISHMENT-OF-AN-AFRICAN-COURT-ONHUMAN-AND-PEOPLES-RIGHTS.pdf (ilifikiwa: Februari 10, 2025).

Questionnaire of the Application for Consultative Status with the Economic and Social Council (ECOSOC), https://ecosoc.un.org/sites/default/files/NGO%20Page%20Files/Apply%20for%20Consultative%20Status/Application%20Questionnaire%20-%20Reference%20Only%20-%20English.pdf (upatikanaji: Machi 10, 2025).

Resolution CM/Res(2016)3, Participatory status for international non-governmental organisations with the Council of Europe, https://search.coe.int/cm?i=090000168068824c (upatikanaji: Februari 10, 2025).

Sheria za Mahakama, https://www.african-court.org/wpafc/wp-content/uploads/2021/04/Rules-Final-Revisedadopted-Rules-eng-April-2021.pdf (ilifikiwa: Februari 10, 2025).

Taz. Hukumu ya CJEU ya tarehe 4 Februari 2020, C-515/17 P.

Taz. Mwongozo, kifungu cha 4 ibara ya. d

Tazama Agizo la Mwenyekiti wa CJEU la tarehe 10 Machi 2023, C-611/22 P, sehemu 7.

Tazama Sajili ya Mashirika ya Kiraia katika, https://www.oas.org/en/ser/dia/civil_society/registry.shtml (ilifikiwa: Aprili 9, 2025).

Pkt 2, CP/RES. 759 (1217/99), GUIDELINES FOR THE PARTICIPATION OF CIVIL SOCIETY ORGANIZATIONS IN OAS ACTIVITIES, https://www.oas.org/legal/english/CoopRelations/CoopRelations3.htm (ilifikiwa: Aprili 9, 2025); hapa inajulikana kama: “Mwongozo”).

Pobrania

Dane do pobrania nie są jeszcze dostępne.

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Jak cytować

Utetezi katika taasisi za kimataifa: Mwongozo kwa mashirika zisizo za kiserikali kujihusisha na utetezi wa haki za binadamu katika nyanja ya kimataifa (2025). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Instytutu na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris (Poradniki). doi:10.37873/OIPress.50.

Pobierz cytowania

Utetezi katika taasisi za kimataifa

Mwongozo kwa mashirika zisizo za kiserikali kujihusisha na utetezi wa haki za binadamu katika nyanja ya kimataifa

Pobrania

Jak cytować

Dyscypliny

Seria

Czasopismo

Słowa kluczowe

Informacje

Latest publications

Media społecznościowe

Kontakt

Linki

Zarejestruj się!