Wkład Polaków w rozwój średniowiecznego prawa międzynarodowego

Elżbieta Karska

doi:10.37873/vcj78s09

Wkład Polaków w rozwój średniowiecznego prawa międzynarodowego

Elżbieta Karska

Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie

Publikacja:

Tysiąc lat obecności Polski w elicie państw europejskich

Serie: Monografie naukowe

DOI: https://doi.org/10.37873/s3p97q56

Słowa kluczowe: suwerenność, prawo międzynarodowe, kultura chrześcijańska, konstytucjonalizm, ciągłość państwa, tożsamość narodowa, dziedzictwo narodowe, chrześcijaństwo, niepodległość, relacje państwo-kościół

Opublikowane: 28 kwietnia 2026

Gdy Polska stała się częścią cywilizacji zachodniej (łacińskiej), Polacy stanęli wobec konieczności organizowania życia społecznego na podstawie obowiązujących w tym kręgu normatywnych wzorców postępowania. Nie była to tylko pasywna recepcja, ale z czasem także aktywne współtworzenie reguł, w tym tych obowiązujących między podmiotami relacji międzynarodowych. W średniowieczu na gruncie polskim wypracowano wiele koncepcji wpisujących się w treść prawa międzynarodowego, a w niektórych przypadkach wręcz wytyczających dalszą drogę jego rozwoju. Działania te podejmowano głównie w kontekście toczącego się wówczas konfliktu między Polską a zakonem krzyżackim. Polscy uczeni oraz dyplomaci, w tym Stanisław ze Skarbimierza i Paweł Włodkowic, argumentowali za koncepcjami, które – ograniczając prawo odwoływania się do wojny – broniły się nie tylko z etycznego i moralnego, ale też prawnego punktu widzenia. Były także zgodne z polską racją stanu. Swoje tezy, dotyczące między innymi problematyki wojny sprawiedliwej oraz tolerancji religijnej, formułowali przede wszystkim na podstawie reguł wywodzących się z prawa rzymskiego i prawa kanonicznego, które stanowiły wówczas wzorce postępowania w obrębie naszego kręgu cywilizacyjnego.

Elżbieta Karska - Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie

Profesor doktor habilitowana, doktor honoris causa multi, profesor honoris causa multi, jest kierownikiem Katedry Ochrony Praw Człowieka i Prawa Międzynarodowego Humanitarnego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Była dyrektorem Szkoły Doktorskiej UKSW oraz dyrektorem Instytutu Prawa Międzynarodowego, Unii Europejskiej i Stosunków Międzynarodowych WPiA UKSW. Specjalistka w zakresie prawa międzynarodowego publicznego, w szczególności prawa międzynarodowego praw człowieka, międzynarodowego prawa karnego i międzynarodowego prawa humanitarnego, a także w zakresie prawa UE. Jest sędzią Sądu Najwyższego. Była sędzią ad hoc Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, członkiem Stałego Trybunału Arbitrażowego w Hadze oraz członkiem Zarządu Agencji Praw Podstawowych UE w Wiedniu. Niezależna ekspertka z zakresu ochrony praw człowieka ONZ, OBWE, Rady Europy oraz UE. Przewodniczyła m.in. Grupie Roboczej ONZ ds. Biznesu i Praw Człowieka oraz Grupie Roboczej ONZ ds. Najemników. Członek International Law Association (ILA) oraz Akademii Kopernikańskiej w Izbie Nauk Prawnych, a także komitetów redakcyjnych i rad programowych wielu polskich i zagranicznych czasopism naukowych. Autorka licznych publikacji naukowych z zakresu nauk prawnych w językach polskim, angielskim i innych. Współautorka kilkudziesięciu raportów z zakresu ochrony praw człowieka, powstałych w ramach Procedur Specjalnych Rady Praw Człowieka ONZ. Kilka z tych raportów przedstawiała osobiście, jako sprawozdawczyni, na posiedzeniach Rady Praw Człowieka ONZ w Genewie oraz Komitetu III Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku.

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Jak cytować

Karska, E. (2026) „Wkład Polaków w rozwój średniowiecznego prawa międzynarodowego”, w Tysiąc lat obecności Polski w elicie państw europejskich. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Instytutu na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris (Monografie naukowe). doi:10.37873/s3p97q56.