Konstytucja kwietniowa a ciągłość państwa polskiego na uchodźstwie

Mirosław Szumiło

doi:10.37873/vcj78s09

Konstytucja kwietniowa a ciągłość państwa polskiego na uchodźstwie

Mirosław Szumiło

Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie , Instytut Pamięci Narodowej

Publikacja:

Tysiąc lat obecności Polski w elicie państw europejskich

Serie: Monografie naukowe

DOI: https://doi.org/10.37873/6s1qd487

Słowa kluczowe: suwerenność, prawo międzynarodowe, kultura chrześcijańska, konstytucjonalizm, ciągłość państwa, tożsamość narodowa, dziedzictwo narodowe, chrześcijaństwo, niepodległość, relacje państwo-kościół

Opublikowane: 28 kwietnia 2026

Tematem artykułu jest rola, jaką odegrała ustawa konstytucyjna z 23 kwietnia 1935 r., nazwana Konstytucją kwietniową, w zapewnieniu ciągłości państwa polskiego na uchodźstwie. Jej zapisy pozwoliły na zachowanie ciągłości bytu państwowego i suwerenności Rzeczypospolitej Polskiej znajdującej się pod podwójną okupacją wojenną od września 1939 r. Po przejęciu władzy w Polsce przez komunistów, którzy stanowili w istocie ekspozyturę obcego państwa, władze RP na uchodźstwie kontynuowały swoją działalność po 1945 r. Stojąc na stanowisku legalizmu, opierały się na Konstytucji kwietniowej. Chociaż nie były uznawane na arenie międzynarodowej, umożliwiły zachowanie ciągłości prawnej między Drugą a Trzecią Rzecząpospolitą, przynajmniej w sferze symbolicznej.

Mirosław Szumiło - Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie; Instytut Pamięci Narodowej

Profesor doktor habilitowany nauk humanistycznych, historyk. Główny specjalista w Instytucie Pamięci Narodowej. Profesor w Katedrze Historii Społecznej i Edukacji w Instytucie Historii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Jego zainteresowania naukowe koncentrują się wokół systemu rządów komunistycznych i elit komunistycznych w Polsce. Autor kilkudziesięciu publikacji na ten temat, w tym monografii: Roman Zambrowski 1909–1977. Studium z dziejów elity komunistycznej w Polsce, IPN, Warszawa 2014; Gierek. Droga do władzy, UMCS, Lublin 2023.

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Jak cytować

Szumiło, M. (2026) „Konstytucja kwietniowa a ciągłość państwa polskiego na uchodźstwie”, w Tysiąc lat obecności Polski w elicie państw europejskich. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Instytutu na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris (Monografie naukowe). doi:10.37873/6s1qd487.