Rzeczpospolita – nazwa państwa czy także jego idea? Zarys problematyki

Anna Łabno

doi:10.37873/vcj78s09

Rzeczpospolita – nazwa państwa czy także jego idea? Zarys problematyki

Anna Łabno

Akademia Tarnowska

Publikacja:

Tysiąc lat obecności Polski w elicie państw europejskich

Serie: Monografie naukowe

DOI: https://doi.org/10.37873/qtrmvs07

Słowa kluczowe: suwerenność, prawo międzynarodowe, kultura chrześcijańska, konstytucjonalizm, ciągłość państwa, tożsamość narodowa, dziedzictwo narodowe, chrześcijaństwo, niepodległość, relacje państwo-kościół

Opublikowane: 28 kwietnia 2026

Myśl republikańska miała fundamentalne znaczenie dla polskiego konstytucjonalizmu. W XV w. po raz pierwszy użyto terminu
„Rzeczpospolita”, który nie tylko stał się częścią nazwy państwa, ale także wskazywał na nie jako na dobro wspólne. Pojęcie to odnosi się do idei wspólnoty obywateli zjednoczonych jednym prawem i tworzących jedno państwo. Rzeczpospolita jest najwyższą wartością polityczną i dobrem wspólnym. Konstytucja z 1921 r. używa terminu „Rzeczpospolita” do opisania formy państwa. Natomiast Konstytucja 3 maja, Konstytucja kwietniowa i Konstytucja z 1997 r. kontynuują tradycje zapoczątkowane w XV w. Termin „Rzeczpospolita” oznacza, że państwo polskie jest wspólnym dobrem wszystkich obywateli.

Anna Łabno - Akademia Tarnowska

Profesor doktor habilitowana nauk prawnych, specjalistka w dziedzinie prawa konstytucyjnego, pracuje na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Akademii Tarnowskiej w Tarnowie. Pełniła funkcje prodziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego, prorektora tego Uniwersytetu, a także kierownika Katedry Prawa Konstytucyjnego WPiA UŚ. Była wiceprezesem Polskiego Towarzystwa Prawa Konstytucyjnego. 30 marca 2016 r. została powołana przez Marszałka Sejmu na członka Zespołu Ekspertów do spraw Problematyki Trybunału Konstytucyjnego, który miał za zadanie zająć się kwestiami powodującymi zaistniały w 2015 r. kryzys wokół TK. Autorka wielu publikacji z zakresu prawa konstytucyjnego porównawczego (Portugalia i Hiszpania) oraz polskiego prawa konstytucyjnego (m.in. redaktor naukowy i współautorka 3-tomowej monografii poświęconej idei solidaryzmu: Idea solidaryzmu we współczesnej filozofii prawa i polityki, Idea solidaryzmu we współczesnym prawie konstytucyjnym, Państwo solidarne), a także wielu ekspertyz i opinii naukowych. Członek Rady Legislacyjnej przy Prezesie Rady Ministrów od 2016 r. W 2024 r. otrzymała Nagrodę Peregryna z Opola przyznawaną za umiłowanie sprawiedliwości.

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Jak cytować

Łabno, A. (2026) „Rzeczpospolita – nazwa państwa czy także jego idea? Zarys problematyki”, w Tysiąc lat obecności Polski w elicie państw europejskich. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Instytutu na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris (Monografie naukowe). doi:10.37873/qtrmvs07.