Disciplinary Officers and Disciplinary Courts for judges

Łukasz Bernaciński

doi:10.37873/c6tynz26

Rzecznicy dyscyplinarni i sądownictwo dyscyplinarne sędziów

Łukasz Bernaciński

Instytut Ordo Iuris

Publikacja:

Jak wyjść z kryzysu praworządności: Możliwe kierunki działań i reform

Serie: Raporty

DOI: https://doi.org/10.37873/9z4zfj84

Słowa kluczowe: praworządność, kryzys konstytucyjny, Trybunał Konstytucyjny, niezawisłość sędziów, Krajowa Rada Sądownictwa, prokuratura, sądownictwo dyscyplinarne, media publiczne, wolność sumienia i religii, działania restytucyjne

Opublikowane: 31 marca 2026

Rozdział trzeci opisuje bezprawne odwoływanie Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych i jego zastępców przez Ministrów Sprawiedliwości po 13 grudnia 2023 roku. Autor wskazuje, że prawo pozwala ministrowi jedynie na powoływanie rzeczników, nie dając podstaw do ich odwoływania. Mimo to nowi nominaci oraz prokuratura siłowo przejęli akta spraw dyscyplinarnych, ignorując orzeczenia Sądu Najwyższego potwierdzające bezprawność tych działań.

W ramach działań naprawczych autor żąda uznania wszelkich czynności podjętych przez nowo mianowanych rzeczników za nieważne. Kadencje bezprawnie odsuniętych zastępców rzeczników przy sądach apelacyjnych i okręgowych powinny zostać przywrócone, a sprawy przejęte przez rzeczników ad hoc muszą wrócić do prawowitego rzecznika. Ponadto orzeczenia wydane przez wadliwie powołane sądy dyscyplinarne powinny zostać z mocy prawa uchylone, a postępowania wznowione.

W perspektywie długofalowej autor postuluje reformę systemu i odebranie Ministrowi Sprawiedliwości wpływu na postępowania dyscyplinarne. Proponuje powołanie nowego, w pełni niezależnego organu śledczo-oskarżycielskiego oraz likwidację terenowych sądów dyscyplinarnych na rzecz jednego sądu dyscyplinarnego przy Sądzie Najwyższym.

Łukasz Bernaciński - Instytut Ordo Iuris

PhD in Law. Co-founder and President of the Polish Scientific Society. Vice President of the Hipolit Cegielski Center for Legal, Economic, and Social Analyses,
member of the boards of directors of Poland’s Ordo Iuris Institute for Legal Culture Foundation and Center for Supporting Initiatives for Life and Family Foundation. Deputy editor-in-chief of the academic journal Legal Culture. Four-time recipient of the Rector’s Scholarship at the University of Lodz. He defended his doctoral dissertation titled Civic Tax Deduction as a Potential Source of Funding for Churches and Other Religious Associations in Poland – The Legal and Religious Perspective with unanimous distinction. Speaker at more than twenty international and national academic conferences. Author or co-author of more than twenty scholarly publications, including three monographs, as well as a dozen or so draft bills, more than sixty analyses, legal opinions, reports, and guides, and more than fifty popular-science commentaries. Graduate of leadership programs in law, management, and the operation of non-governmental organizations. His research focuses on church-state law, constitutional law, and human rights.

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Jak cytować

„Rzecznicy dyscyplinarni i sądownictwo dyscyplinarne sędziów” (2026) w Bernaciński, Łukasz, Jak wyjść z kryzysu praworządności: Możliwe kierunki działań i reform. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Instytutu na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris (Raporty). doi:10.37873/9z4zfj84.