Istnieje nowsza wersja tego artykułu opublikowanego 22-12-2020. Przeczytaj wersję najnowszą.

Prawa dziecka zwrócone przeciw dzieciom

Autorzy

Tymoteusz Zych; Jerzy Kwaśniewski; Konrad Dyda; Katarzyna Nienałtowska; Agata Tarnacka; Bartosz Zalewski

Słowa kluczowe:

Barnevernet, Norwegia, prawa dzieci, prawo miedzynarodowe, prawa rodziców

Streszczenie

Studium przypadków dokonane w oparciu o zgromadzony w raporcie materiał medialny obrazuje skalę problemów związanych z działalnością norweskiego urzędu Barnevernet, jak również ich zróżnicowany charakter. Pozwala także dostrzec pewne tendencje, które kształtują się w mediach pod wpływem nasilającej się krytyki w rożnych państwach. Media większości krajów europejskich nie pomijają w swoich komunikatach działalności Barnevernet. Opisy wielu problematycznych spraw związanych z funkcjonowaniem urzędu można z powodzeniem odnaleźć na norweskich stronach internetowych. Fakt, iż rozpisują się na ten temat czołowe norweskie dzienniki również zachęca do przemyśleń. W szczególności obszerne reportaże zagraniczne dotyczące sytuacji rozbitych rodzin skłaniają do głębokiej refleksji nad zasadnością jego istnienia w takiej formie.

Downloads

Download data is not yet available.

Bibliografia

Akty prawne

1 Akty prawa norweskiego

» Konstytucja Królestwa Norwegii - Kongeriket Norges Grunnlov, LOV-1814-05-17.

» Ustawa o ochronie dzieci - Lov om barnevern (Barnevernloven), LOV-1953-07-17-14.

» Lov om barn og foreldre (barnelova) LOV-1981-04-08-7

» Lov om adopsjon (adopsjonsloven), LOV-2017-06-16-48.

» Lov om arbeidsmiljø, arbeidstid og stillingsvern mv. (arbeidsmiljøloven), LOV-1977-02-04-4.

» Lov om barneombud (barneombudsloven), LOV-1981-03-06-5.

» Lov om behandlingsmåten i forvaltningssaker (forvaltningsloven), LOV-1967-02-10.

» Lov om mekling og rettergang i sivile tvister (tvisteloven), LOV-2005-06-17-90.

» Lov om styrking av menneskerettighetenes stilling i norsk rett (menneskerettsloven), LOV-1999-05-21-30.

» Lov om Likestillings- og diskrimineringsombudet og Diskrimineringsnemnda (diskriminering-sombudsloven), LOV-2005-06-10-40.

» Lov om likestilling og forbud mot diskriminering (likestillings- og diskrimineringsloven), LOV-2017-06-16-51.

2 Akty prawa międzynarodowego

» Konwencja w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet z 18 grudnia 1979 r., UNTS vol. 1249, New York 1990, 20367-20402 (1981).

» Konwencja Praw Dziecka z 20 listopada 1989 r., UNTS vol. 1577, New York 1999, No. 27531 (1990).

» Konwencja Rady Europy o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 listopada 1950 r., ETS No.005.

» Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych z 16 grudnia 1966 r., UNTS vol. 999, New York 1983, No. 14668 (1976).

» Międzynarodowy Pakt Praw Gospodarczych, Społeczenych i Kulturalnych z 16 grudnia 1966 r., UNTS, vol. 993, New York 1983, No. 14531-14537 (1976).

» Rezolucja 2232 (2018) Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy Striking a balance between the best interest of the child and the need to keep families together.

Inne dokumenty

» Bufdir, Barn med minoritetsbakgrunn i fosterhjem, Rapport 2017-03.

» Bufdir, Handlingsplan for å bedre tillit mellom etniske minoritetsmiljøer og barnevern 2016-2021, Oslo 2017.

» Bufdir, Rutinehåndbok for kommunenes arbeid med fosterhjem, 2006.

» Komitet Praw Dziecka, Concluding observations on the combined fifth and sixth periodic re-ports of Norway, CRC/C/NOR/CO/5-6, 2018.

» Komitet Praw Dziecka, Report on the fortieth session, September 2005, CRC/C/153.

» Document no. 8:17 (1995-1996): Forslag fra stortingsrepresentantene Carl I. Hagen og John Alvheim om tiltak for å gjenopprette tilliten til et barnevern i tillitskrise.

» Explanatory Report to the Protocol no. 12 to the Convention for the Protection of Human Ri-ghts and Fundamental Freedoms, CETS 177 (2000).

» Fylkesnemndene for barnevern og sosiale saker – Årsrapport 2017.

» Guidelines of 06.06.2011 concerning the interpretation of immigration regulations § 8.10, fourth subparagraph, letter e - Exemptions from maintenance if the applicant is a child under 15 years of age without guardians in their homeland - interpretation of the term “guardians”.

- Instruks om tolkning av oxendingsforskriften § 10-8 fjerde ledd bokstav e - Unntak fra un-derholdskravet når søkeren er barn under 15 år uten omsorgspersoner i hjemlandet - Tolkning av begrepet “omsorgspersoner” (GI-08/2011).

» Guidelines of 3.07.2015 concerning the role of diplomatic posts in matters concerning the protection of children’s rights - consular assistance - Utenriksstasjoners rolle i barnevernsaker -consulær bistand.

» Guidelines of 15.12.2015 on the treatment of cases concerning children which are related to other countries - Retningslinjer om behandlingen av barnevernsaker der barn har tilknytning til andre land (Q-42/2015).

» Guidelines of 25.06.2018 concerning amendments to immigration regulations Section 17-6

(Notification obligation to the child welfare service) - Orientering om endring i utlendingsfor-skriften § 17-6 (varslingsplikt til barneverntjenesten) (25.06.2018-JD).

» Hague Conference on Private International Law, Practical Handbook on the operation of the Hague Convention of 19 October 1996 on Jurisdiction, Applicable Law, Recognition, Enforce-ment and Co-operation in Respect of Parental Responsibility and Measures for the Protection of Children, Hague 2014.

» Implementation Handbook for the Convention on the Rights of the Child, Geneva 2007.

» Ministry for Children, Equality and Social Inclusion, Ny barnevernslov Sikring av barnets rett til omsorg og beskyttelse, Oslo 2016 (NOU 2016:16).

» Norwegian Public Report Bedre beskyttelse av barns utvikling — Ekspertutvalgets utredning om det biologiske prinsipp i barnevernet, NOU (2012:5).

» PACE, Striking a balance between the best interest of the child and the need to keep families together, Doc. 14568 Report.

» Recommendation no. R (91) 9 of the Committee of Ministers on emergency measures in family matters.

» Recommendation REC(2005)5 of the Committee of Ministers to member states on the rights of children living in residential institutions. Appendix to Recommendation REC(2005)5

» Statens forvaltningstjeneste, Informasjonsforvaltning, Norges offentlige utredninger 2000: 12 Barnevernet i Norge Tilstandsvurderinger, nye perspektiver og forslag til reformer. Utredning fra utvalg oppnevnt ved kgl. res 29 januar 1999. Avgitt til Barne- og familiedepartementet mai 2000, Oslo 2000.

» Statens helsetilsynet, Gjennomgang av 106 barnevernssaker, Oslo 2019.

» UNICEF Office of Research 2013 – Innocenti. Child well-being in rich countries: A comparative overview, Florence 2013.

Literatura

» Aarest M.F., Bredal A., Omsorgsovertakelser og etniske minoriteter En gjennomgang av saker

i fylkesnemnda, NOVA Rapport 5/2018.

» Backe-Hansen E., Højer I., Sjöblom Y., Storø J., Out of home care in Norway and Sweden—Simi-lar and different, „Psychosocial Intervention”, 22/3 (2013).

» Benneche G., Barnevernet i Norge, Oslo 1983.

» Benneche G., Rettssikkerheten i barnevernet, Oslo 1967.

» Berlin M., Vinnerljung B., Hjern A., School performance in primary school and psychosocial problems in young adulthood among care leavers from long term foster care, „Children and Youth Services Review”, 33/12 (2011).

» Bjørknes R., Fylkesnes M.K., Iversen A., Nygrena R., Frykten for Barnevernet. En undersøkelse av etniske minoritetsforeldres oppfatninger, „Norges Barnevern” 92/2 (2015).

» Borczyskowski A. von, Vinnerljung B., Hjern A., Alcohol and drug abuse among young adults who grew up in substitute care — Findings from a Swedish national cohort study, „Children and Youth Services Review”, 35/12 (2013).

» Christiansen O., Hjelpetiltak i barnevernet – en kunnskapsstatus, Bergen 2015.

» Clausen E., Kristofersen L. B., Barnevernsklienter i Norge 1990–2005: En longitudinell studie, NOVA-Raport 3/2008, Oslo 2008.

» Egelund T., T., Lausten M., Prevalence of mental health problems among children placed in out-of-home care in Denmark, „Child & Family Social Work”, 14/2 (2009).

» Gilbert N., Parton N., Skivenes M., Child protection systems: International trends and orienta-tions, New York 2011.

» Gunvald G., Bjerketun. Psykologens beretning om ti år (1952 -1962) på en offentlig verneskole for unge piker, Oslo 1967.

» Hagen G., Barnevernets historie – om makt og avmakt i det 20. arhundret, Oslo 2001.

» Hjern A., Vinnerljung B., Lindblad F., Avoidable mortality among child welfare recipients and intercountry adoptees: A national cohort study, “Journal of Epidemiology and Community Health”, 58/5 (2004).

» Hołda J., Hołda Z., Ostrowska D., Rybczyńska J.A., Prawa człowieka. Zarys wykładu, Warszawa 2011.

» Heino T., T., Johnson M., Huostassa olleet lapset nuorina aikuisina [in:] U. Hämäläinen, O. Kan-gas, Perhepiirissä, Helsinki 2010.

» Hofman S., Hensyn til kultur - til barnets beste? En analyse av 17 barnevernssaker om omsorg-sovertakelse og plassering av minoritetsbarn, Oslo 2010.

» Hydle I., Youth Justice and Restorative Justice in Norway, [w:] Restorative Justice Today. Practi-cal Applications, [red.] K.S. van Wormer, L. Walker, Los Angeles 2013.

» Jacobsen J., Constitutions and Criminal Law Reform, “Bergen Journal of Criminal Law and Criminal Justice” 5/1 (2017).

» Jaros P.J., Prawa Dziecka. Dokumenty Rady Europy, Warszawa 2012.

» Kääriälä A., Hiilamo H., Children in out-of-home care as young adults: A systematic review of outcomes in the Nordic countries, “Children and Youth Services Review” 9 (2017).

» Kalland M., Pensola T. H., Meriläinen J., Sinkkonen J., Mortality in children registered in the Finnish child welfare registry, “Population based study. BMJ” 323/7306 (2001).

» Kataja K., Ristikari T., Paananen R., Heino T., Merikukka M., Gissler M., Huono-osaisuuden ylisu-kupolviset jatkumot eri perustein kodin ulkopuolelle sijoitettujen lasten elämässä, “Yhteiskunta-politiikka” 79/1 (2014).

» Kestilä L., Väisänen A., Paananen R., Heino T., Gissler M., Kodin ulkopuolelle sijoitetut nuorina aikuisina. Rekisteripohjainen seurantatutkimus Suomessa vuonna 1987 syntyneistä, „Yhteiskun-tapolitiikka” 77/6 (2012).

» Killén K., Omsorgssvikt og barnemishandling – En kasusstudie og etterundersøkelse av barn

i omsorgssviktsituasjoner, Oslo 1988.

» Kojan B. H., Fauske H., Et klasseperspektiv på barnevernets familier, “Tidsskrift for velferdsforsk-ning” 14 (2011).

» Križ K., Skivenes M., Challenges for marginalized minority parents in different welfare systems: Child welfare workers’ perspective, „International Social Work” 58/1 (2015).

» Kwaśniewski J., Rejection of protection of natural (biological) family as a source of systemic violations of international guarantees of the respect for family life in the practice of Norwegian childcare law (Lov om barneverntjenester), opublikowane 19.09.2017, https://ordoiuris.pl/sites/default/files/inline-files/Odejście_od_biologiske_prinsipp_EN.pdf [dostęp: 15.06.2019].

» Lindboe K., Barnevernrett, Oslo 2012.

» Lovdal L., Jurk. Juridisk Radgivning For Kvinner. Foreldres ansvar overfor barn En innføring

i norske regler Del 1: Barneoppdragelse og barnevern, Oslo 2013.

» Manninen M., Pankakoski M., Gissler M., Suvisaari J., Adolescents in a residential school for behavior disorders have an elevated mortality risk in young adulthood, “Child and Adolescent Psychiatry and Mental Health” 9/46 (2015).

» Marchwicki P., Teoria przywiązania J. Bowbly’ego, “Seminare. Poszukiwania naukowe” 23 (2006).

» Marthinsen E., En radikal analyse av barnevernet, „Norges Barnevern” 2 (2004).

» Nowiak W., Narożna D., Muriaas R.L., Nordycki model wspierania rodzin niewydolnych w opie-ce nad dzieckiem. Analiza sytuacji Polaków oraz ich rodzin w Norwegii, „Prace Naukowe Uni-wersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu” 456 (2016).

» Ofstad K., Skar R., Barnevernloven med kommentarer, Oslo 2015.

» Paris J., Myths of childhood, Philadelphia 2000.

» Picot A., Out-of-Home Placements and Notions of Family in Norway and in France, “Sosiologi i Dag” 3-4 (2012).

» Płatek M., Ochrona dzieci przed przemocą w rodzinie na tle najnowszych rozwiązań prawnych w Polsce, „Studia Iuridica” 46 (2006).

» Pösö T., Skivenes M., Hestbæk A. D., Child protection systems within the Danish, Finnish and Norwegian welfare states — Time for a child centric approach?, “European Journal of Social Work” 17/4 (2014).

» Schaffer H. R., Making decisions about children, Oxford 1998.

» Stadniczeńko S.L., Prawo dziecka do wychowania w rodzinie, [w:] Konwencja o prawach dziec-ka. Wybór zagadnień (artykuły i komentarze), Warszawa 2015.

» Statistisk sentralbyrå, Innvandrere i Norge 2017, [ed.] T. Sandnes, Oslo 2017.

» Vinnerljung B., Berlin M., Hjern A., Skolbetyg, utbildning och risker för ogynnsam utveckling hos barn, [w:] Social Report 2010, Socialstyrelsen - Social Report of the National Health and Social Welfare Council 2010, Stockholm 2010.

» Vinnerljung B., Brännström L., Hjern A., Disability pension among adult former child welfare clients: A Swedish national cohort study, “Children and Youth Services Review” 56 (2015).

» Vinnerljung B., Hjern A., Cognitive, educational and self-support outcomes of long-term foster care versus adoption. A Swedish national cohort study, „Children and Youth Services Review” 33/10 (2011).

» Vinnerljung B., Hjern A., Consumption of psychotropic drugs among adults who were in socie-tal care during their childhood — A Swedish national cohort study, “Nordic Journal of Psychia-try” 68/8 (2014).

» Vinnerljung B., Hjern A., Lindblad F., Suicide attempts and severe psychiatric morbidity among former child welfare clients: A national cohort study, “Journal of Child Psychology and Psychia-try” 47/7 (2006).

» Vinnerljung B., Öman M., Gunnarson T., Educational attainments of former child welfare clients— A Swedish national cohort study, “International Journal of Social Welfare” 14/4 (2005).

» Wang M., Det store barnevernspøkelset, Bergen 1992.

» Wójcicka P., Prawo dziecka do wychowania w rodzinie. Wybrane aspekty, [w:] Prawa dziecka

w prawie międzynarodowym, [red.] E. Karska, Warszawa 2014.

Wyroki i decyzje administracyjne (w porządku chronologicznym)

1 Europejski Trybunał Praw Człowieka

» Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 8 lipca 1987 r. w sprawie W. przeciwko Wiel-kiej Brytanii, A. 121.

» Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 24 marca 1988 r. w sprawie Olsson przeciw-ko Szwecji (no. 1), A. 130.

» Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 28 listopada 1988 r. w sprawie Nielsen prze-ciwko Danii, skarga nr 10929/84.

» Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 22 czerwca 1989 r. w sprawie Eriksson prze-ciwko Szwecji, A. 156.

» Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 25 lutego 1992 r. w sprawie M. and R. An-dersson przeciwko Szwecji skarga nr 12963/87.

» Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 27 października 1994 r. w sprawie Kroon

i inni przeciwko Holandii, skarga nr 18535/91.

» Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 7 października 1996 r. w sprawie Johansen przeciwko Norwegii, skarga nr 17383/90.

» Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 8 stycznia 2002 r. w sprawie A. Schultz

i M. Schultz przeciwko Polsce, skarga nr 50510/99.

» Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 8 kwietnia 2004 r. w sprawie Haase przeciw-ko Niemcom, skarga nr 11057/02.

» Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 4 października 2007 r. w sprawie Sanchez Cardenas przeciwko Norwegii, skarga nr 12148/03.

» Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 25 września 2008 r. w sprawie K.T. przeciw-ko Norwegii, skarga nr 26664/03.

» Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 18 grudnia 2008 r. w sprawie Saviny prze-ciwko Ukrainie, skarga nr 39948/06.

» Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 8 stycznia 2013 r. w sprawie A.K. i L. przeciw-ko Chorwacji, skarga nr 37956/11.

» Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 29 marca 2016 r. w sprawie Kocherov i Ser-geyevaprzeciwko przeciwko Rosji, skarga nr 16899/13.

» Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 5 lipca 2016 r. w sprawie Lazu przeciwko Mołdawii, skarga nr 46182/08

» Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 22 listopada 2016 r. w sprawie Grebneva

i Alisimchik przeciwko Rosji, skarga nr 8918/05.

» Decyzja Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 7 lutego 2017 r. w sprawie Pihl przeciwko Szwecji, skarga nr 74742/14.

» Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 marca 2017 r. w sprawie A.-M.V. przeciw-ko Finlandii, skarga nr 53251/13.

» Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 10 kwietnia 2017 r. w sprawie Korzeniak przeciwko Polsce, skarga nr 56134/08.

» Decyzja Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 2 maja 2017 r. w sprawie Haupt przeciwko Austrii, skarga nr 55537/10.

» Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 30 maja 2017 r. w sprawie Trabajo Rueda przeciwko Hiszpanii, skarga nr 32600/12.

» Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 13 lipca 2017 r. w sprawie Jugheli i inni prze-ciwko Gruzji, skarga nr 38342/05.

» Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 25 lipca 2017 r. w sprawie Carvalho Pinto de Sousa Morais przeciwko Portugalii, skarga nr 17484/15.

» Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 5 września 2017 r. w sprawie Bărbulescu przeciwko Rumunii, skarga nr 61496/08.

» Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 6 września 2018 r. w sprawie Jansen prze-ciwko Norwegii, skarga nr 2822/16.

2 Orzecznictwo sądów norweskich

» Wyrok norweskiego Sądu Najwyższego z 19 grudnia 2006 r., HR-2006-2123-A - Rt-2006-1672, sprawa nr 2006/953.

» Wyrok norweskiego Sądu Najwyższego z 31 października 2008 r., HR-2008-1900-U - Rt-2008-1456, sprawa nr 2008/1627.

» Wyrok norweskiego Sądu Najwyższego z 4 marca 2010 r., HR-2010-405-A – Rt-2010-284, spra-wa nr 2009/1001.

» Wyrok norweskiego Sądu Najwyższego z 17 marca 2011 r., HR-2011-570-A (Rt-2011-377).

» Wyrok norweskiego Sądu Najwyższego z 15 kwietnia 2011 r., HRHR-2011-00843-A, sprawa nr 2010/2115.

» Wyrok norweskiego Sądu Najwyższego z 19 czerwca 2012 r., HR-2012-1262-A – Rt-2012-967, sprawa nr 2012/379.

» Wyrok norweskiego Sądu Najwyższego z 6 grudnia 2012 r., HR-2012-2309-A - Rt-2012-1832.

» Wyrok norweskiego Sądu Najwyższego z 2 lipca 2014 r., HR-2014-01392-U, sprawa nr 2014/1185.

» Wyrok norweskiego Sądu Najwyższego z 3 listopada 2014 r., HR-2014-02129-U, sprawa nr 2014/1881.

» Wyrok norweskiego Sądu Najwyższego z 30 stycznia 2015 r., HR-2015-00209-A, sprawa nr 2014/1631.

» Decyzja Okregowej Rady Pomocy Społecznej dla Oslo i Akershus z 28 maja 2015 r., sprawa nr 15/471.

» Wyrok norweskiego Sądu Najwyższego z 3 listopada 2016 r., HR-2016-02262-A, sprawa nr 2016/1016.

» Wyrok norweskiego Sądu Najwyższego z 22 marca 2017 r., HR-2017-596-U.

» Wyrok norweskiego Sądu Najwyższego z 23 października 2017 r., HR-2017-2015-A, sprawa nr 2017/614.

» Wyrok norweskiego Sądu Najwyższego z 18 kwietnia 2018 r., HR-2018-720-U, sprawa nr

- 046996.

» Wyrok norweskiego Sądu Najwyższego z 16 maja 2018 r., HR-2018-922-U, sprawa nr 18-064997.

» Wyrok norweskiego Sądu Najwyższego z 26 czerwca 2018 r., HR-2018-1252-U, sprawa nr

- 092145.

» Wyrok Sądu Okręgowego w Gulating z 7 lutego 2019 r., LG-201895302 (18-095302ASD-GULA/AVD2).

» Wyrok norweskiego Sądu Najwyższego z 7 lutego 2019 r., HR-2019-239-U, sprawa nr 19-017484.

Przydatne strony internetowe

» Rodzina Bodnariu: http://bodnariufamily.org

» Bufdir: https://www.bufdir.no

» Christian Coalition World: https://christiancoalition.world

» Orzecznictwo ETPCz: https://hudoc.echr.coe.int

» Fylkesnemnda: https://www.fylkesnemndene.no

» Leo van Doesburg: http://leovandoesburg.blogspot.com

» Norwegian government: https://www.regjeringen.no/en/id4/

» Ordo Iuris Institute for Legal Culture: http://en.ordoiuris.pl

» Prof. M.H. Skanland private page about Barnevernet: http://www.mhskanland.net/page10/page10.html

» Step up 4 Children’s Rights: https://stepup4childrensrights.com

» Stop Barnevernet: http://www.stopbarnevernet.com

» Tomáš Zdechovský: http://www.zdechovsky.eu

» UNICEF: https://www.unicef.org

» Valeriu Ghiletchi: https://valeriughiletchi.md

prawa dziecka przeciw dzieciom

Pobrania

Opublikowane

22 grudnia 2020

Wersje

Serie

Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.